TỪ HÀNH VI GÂY RỐI ĐẾN VI PHẠM PHÁP LUẬT

Qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, Công an xã Bình Minh đã phát hiện nhiều nhóm thanh thiếu niên có biểu hiện vi phạm trật tự công cộng và an toàn giao thông. Các nhóm này thường tụ tập đông người, mang theo hung khí, điều khiển xe máy vi phạm luật giao thông, thậm chí dàn hàng ngang trên đường để chụp ảnh, quay video đăng tải lên mạng xã hội nhằm phô trương, khoe “chiến tích”. Gần đây nhất, ngày 16/1, một nhóm khoảng 20 thanh thiếu niên đã có những hành vi nêu trên, tiềm ẩn nguy cơ gây mất an ninh trật tự và phát sinh tội phạm.

Trước tình hình đó, Công an xã Bình Minh đã tiến hành xác minh, mời các thanh thiếu niên liên quan đến làm việc, răn đe và yêu cầu cam kết không tái phạm. Đáng chú ý, thay vì chỉ áp dụng các biện pháp xử lý hành chính thông thường, lực lượng công an còn đưa các em đến Nghĩa trang liệt sỹ của xã để tham gia dọn dẹp vệ sinh, qua đó kết hợp giáo dục ý thức pháp luật với giáo dục truyền thống, lòng yêu nước và trách nhiệm công dân.

Có thể thấy đây là một cách tiếp cận mềm dẻo, mang tính phòng ngừa và giáo dục cao của chính quyền cơ sở. Việc chú trọng giáo dục, cảm hóa là hoàn toàn phù hợp với tinh thần của pháp luật Việt Nam đối với các hành vi vi phạm chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, đặc biệt là do người chưa thành niên hoặc thanh thiếu niên thực hiện. Biện pháp đưa người vi phạm đi dọn dẹp nghĩa trang liệt sỹ không chỉ mang tính răn đe mà còn hướng các em đến sự suy ngẫm về giá trị của kỷ cương, trật tự xã hội và những hy sinh của các thế hệ đi trước.

Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng biện pháp này chỉ có ý nghĩa hỗ trợ, bổ sung cho việc xử lý theo đúng trình tự, thẩm quyền và căn cứ pháp luật. Mọi hành vi vi phạm nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm vẫn phải được xem xét, xử lý đúng quy định, bảo đảm tính nghiêm minh và công bằng của pháp luật.

Nhóm thanh thiếu niên gây rối được Công an xã Bình Minh đưa đi dọn dẹp Nghĩa trang Liệt sĩ (Nguồn: internet)

Theo quy định tại Điều 7 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, hành vi gây rối trật tự công cộng có thể bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt tiền lên đến 8.000.000 đồng, kèm theo các biện pháp bổ sung như tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm và buộc chấm dứt hành vi vi phạm. Trường hợp hành vi có tính chất nghiêm trọng, sử dụng hung khí, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội hoặc đã bị xử phạt hành chính mà còn tái phạm, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội gây rối trật tự công cộng theo Điều 318 Bộ luật Hình sự với mức phạt tiền lên đến 50.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 7 năm tùy từng trường hợp.

Đối với thanh thiếu niên, đặc biệt là người chưa đủ 18 tuổi, pháp luật vẫn đặt trọng tâm vào giáo dục, nhưng không vì thế mà loại trừ trách nhiệm pháp lý. Việc thiếu hiểu biết pháp luật hoặc chạy theo tâm lý thể hiện bản thân trên mạng xã hội không phải là căn cứ để miễn trừ trách nhiệm khi hành vi đã vượt qua giới hạn cho phép của pháp luật.

Vụ việc tại xã Bình Minh mang ý nghĩa cảnh báo rõ ràng đối với một bộ phận thanh thiếu niên hiện nay về ranh giới giữa “thể hiện cá tính” và hành vi vi phạm pháp luật. Đồng thời, đây cũng là một ví dụ cho thấy vai trò quan trọng của lực lượng công an cơ sở trong việc chủ động phòng ngừa, ngăn chặn vi phạm từ sớm, từ xa, kết hợp hài hòa giữa tính nghiêm minh của pháp luật và yếu tố nhân văn trong giáo dục.