TỪ VỤ “TỔNG TÀI” NGUYỄN VĂN THIÊN: BÀI HỌC VỀ THƯỢNG TÔN PHÁP LUẬT

Sáng 30/1, Tòa án nhân dân khu vực 3 (Hà Nội) mở lại phiên tòa sơ thẩm xét xử hai bị cáo Nguyễn Văn Thiên và Nguyễn Long Vũ về tội Gây rối trật tự công cộng. Vụ án thu hút sự quan tâm của dư luận bởi liên quan đến hành vi bạo lực xảy ra tại không gian dịch vụ công cộng và vai trò chỉ đạo của người được gọi là “tổng tài”.

Theo nội dung xét hỏi, sự việc xảy ra chiều 17/9/2025 tại một quán cà phê thuộc khu đô thị Times City. Do bị chủ quán nhắc nhở không hút thuốc trong không gian cấm, nhóm của Thiên đã phát sinh mâu thuẫn. Bị cáo Nguyễn Long Vũ khai nhận, chính Nguyễn Văn Thiên là người ra lệnh cho mình thực hiện hành vi tát, đấm anh Ngô Minh Đ. – chủ quán – khiến nạn nhân ngã xuống sàn. Sau khi Thiên nói “thôi”, Vũ dừng tay và cả nhóm rời đi.

Trong khi đó, bị cáo Nguyễn Văn Thiên xuyên suốt quá trình điều tra và tại phiên tòa đều không thừa nhận hành vi chỉ đạo đánh người. Thiên cho rằng mình không có tranh cãi với bị hại, không ra lệnh hành hung và chỉ can ngăn khi nghe thấy xô xát. Lời khai này mâu thuẫn trực tiếp với lời khai của đồng phạm, dữ liệu camera an ninh và các tài liệu giám định âm thanh do cơ quan tiến hành tố tụng thu thập.

Dưới góc độ pháp lý, đây là vụ án điển hình cho việc xác định trách nhiệm hình sự không chỉ dựa vào lời khai của bị cáo mà phải đặt trong mối tương quan với toàn bộ hệ thống chứng cứ. Trong vụ việc này, lời khai nhận tội ổn định, xuyên suốt của bị cáo Nguyễn Long Vũ có giá trị chứng minh đáng kể, đặc biệt khi phù hợp với hình ảnh camera, diễn biến khách quan tại hiện trường và lời khai của người bị hại.

Việc Nguyễn Văn Thiên không thừa nhận hành vi phạm tội là quyền hợp pháp của bị cáo theo nguyên tắc suy đoán vô tội. Tuy nhiên, quyền im lặng hoặc không nhận tội không đồng nghĩa với việc loại trừ trách nhiệm hình sự nếu các chứng cứ khác đủ căn cứ pháp lý để xác định vai trò chủ mưu, chỉ đạo. Trong thực tiễn xét xử, hành vi “ra lệnh”, “chỉ đạo” dù thể hiện bằng lời nói ngắn gọn, không mang tính đe dọa trực tiếp, vẫn có thể được coi là hành vi xúi giục hoặc tổ chức phạm tội nếu tạo ra ý chí thực hiện hành vi trái pháp luật ở người khác.

Bị cáo Nguyễn Văn Thiên và Nguyễn Long Vũ tại phiên tòa (Ảnh: internet)

Hành vi xảy ra tại quán cà phê nói trên không chỉ xâm phạm đến sức khỏe, danh dự của cá nhân bị hại mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến trật tự, an toàn công cộng – yếu tố cốt lõi được pháp luật hình sự bảo vệ. Dù bị hại không yêu cầu bồi thường dân sự, trách nhiệm hình sự vẫn được đặt ra độc lập, nhằm bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật.

Trong trường hợp Tòa án có đủ căn cứ xác định Nguyễn Văn Thiên là người chỉ đạo, bị cáo này có thể phải chịu trách nhiệm với vai trò đồng phạm giữ vị trí chủ mưu hoặc xúi giục, mức độ trách nhiệm sẽ nặng hơn so với người trực tiếp thực hiện hành vi. Ngược lại, việc Nguyễn Long Vũ thành khẩn khai báo, thừa nhận hành vi có thể được xem là tình tiết giảm nhẹ khi lượng hình.

Vụ án là lời cảnh báo rõ ràng về ranh giới giữa hành vi ứng xử thiếu chuẩn mực và hành vi vi phạm pháp luật hình sự trong không gian công cộng. Mọi biểu hiện coi thường quy định chung, sử dụng bạo lực để giải quyết mâu thuẫn cá nhân đều có thể dẫn đến hậu quả pháp lý nghiêm trọng, bất kể người vi phạm là ai hay có ảnh hưởng đến người khác như thế nào.

Từ góc độ pháp lý và xã hội, phiên tòa không chỉ nhằm xử lý một hành vi cụ thể, mà còn góp phần củng cố thông điệp thượng tôn pháp luật, bảo vệ môi trường kinh doanh dịch vụ văn minh, an toàn và khẳng định rằng mọi cá nhân đều bình đẳng trước pháp luật, không có “vùng trống” cho bạo lực hay sự lạm quyền trong đời sống xã hội.