XÃ HƯNG ĐẠO (HÀ NỘI) TIẾN HÀNH CƯỠNG CHẾ 5 CÔNG TRÌNH VI PHẠM ĐẤT ĐAI, TRẬT TỰ XÂY DỰNG

1. Tin tức pháp lý

Trong hai ngày 17 và 18-8, xã Hưng Đạo tổ chức cưỡng chế, phá dỡ 5 công trình vi phạm pháp luật về đất đai, trật tự xây dựng trên địa bàn các thôn Yên Nội, Cộng Hòa 1 và Yên Quán, với tổng diện tích hơn 3.600m². Việc xử lý nhằm lập lại kỷ cương trong quản lý, sử dụng đất và trật tự xây dựng tại địa phương (theo Báo Hà Nội mới đưa tin).

(Hình ảnh mang tính minh họa)

2. Quy định pháp luật

Việc chính quyền địa phương tổ chức cưỡng chế, phá dỡ các công trình vi phạm trên diện tích hơn 3.600m² đất được điều chỉnh trực tiếp bởi Luật Đất đai 2024, Luật Xây dựng 2025, Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung 2025) và Nghị định 102/2024/NĐ-CP.

Đối với nghĩa vụ của người sử dụng đất và các hành vi bị cấm trong quản lý đất đai, trật tự xây dựng, căn cứ khoản 1 Điều 9 và Điều 12 Luật Đất đai 2024, người sử dụng đất có nghĩa vụ sử dụng đất đúng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, đúng ranh giới và đúng mục đích ghi trên Giấy chứng nhận hoặc hồ sơ địa chính.

Theo đó, việc tự ý xây dựng nhà ở, kho xưởng, nhà kho hoặc công trình cố định trên đất nông nghiệp, đất công ích, đất chưa sử dụng khi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng đất là hành vi vi phạm nghiêm trọng bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại Nghị định 102/2024/NĐ-CP.

Căn cứ quy định của Luật Xây dựng 2025, mọi công trình xây dựng không đúng mục đích sử dụng đất hoặc không có giấy phép xây dựng theo quy định đều thuộc diện công trình trái phép và bắt buộc phải áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất.

Theo đó, việc chính quyền địa phương phát hiện và xử lý vi phạm đối với diện tích lớn hơn 3.600m² thể hiện quyết tâm loại bỏ các công trình tự phát, ngăn chặn tình trạng biến tướng đất nông nghiệp thành đất phi nông nghiệp trái quy định.

Đối với thẩm quyền, trình tự ban hành quyết định xử phạt và tổ chức cưỡng chế phá dỡ, căn cứ Điều 86, Điều 87 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung 2025) và Điều 130 Nghị định 102/2024/NĐ-CP, hoạt động cưỡng chế tháo dỡ công trình vi phạm của UBND xã và các lực lượng chức năng phải tuân thủ nghiêm ngặt các bước tố tụng hành chính.

Theo đó, cơ quan có thẩm quyền phải tiến hành lập Biên bản vi phạm hành chính, ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính hoặc Quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả, đồng thời ấn định thời hạn tự nguyện tháo dỡ cho cá nhân, tổ chức vi phạm. Trường hợp hết thời hạn tự nguyện chấp hành mà các chủ công trình không tự giác tháo dỡ, di dời tài sản, Chủ tịch UBND cấp có thẩm quyền sẽ ban hành Quyết định cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả và thành lập Ban cưỡng chế. Quyết định cưỡng chế và Kế hoạch tổ chức cưỡng chế phải được tạc giao trực tiếp hoặc niêm yết công khai tại trụ sở UBND xã và địa điểm vi phạm trước khi lực lượng chức năng tiến hành khoanh vùng, huy động phương tiện máy móc phá dỡ theo quy định.

Đối với trách nhiệm chi phí cưỡng chế và quyền ứng xử pháp lý của người có công trình vi phạm, căn cứ khoản 5 Điều 86 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 và Điều 115 Luật Tố tụng Hành chính 2015, người vi phạm có nghĩa vụ chấp hành quyết định xử lý hành chính và chịu mọi hậu quả pháp lý phát sinh.

Theo đó, toàn bộ kinh phí phát sinh cho việc tổ chức lực lượng, thuê máy móc, phương tiện tháo dỡ công trình vi phạm do cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm chịu trách nhiệm thanh toán cho cơ quan tổ chức cưỡng chế.

Đối với các tài sản di động, máy móc, nguyên vật liệu bên trong 5 công trình vi phạm, chủ tài sản có quyền và trách nhiệm tự di dời ra khỏi phạm vi cưỡng chế trước thời điểm tháo dỡ để tránh tổn thất, hỏng hóc.

Đối với việc người có công trình vi phạm cho rằng quyết định xử phạt hoặc trình tự cưỡng chế của chính quyền có sai phạm về mặt hồ sơ, thủ tục, họ có quyền làm Đơn khiếu nại hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền, tuy nhiên việc khiếu nại không làm dừng thi hành quyết định cưỡng chế trừ trường hợp có quyết định tạm đình chỉ của cơ quan có thẩm quyền.

3. Đánh giá

Dưới góc nhìn pháp lý, việc UBND xã Hưng Đạo tổ chức cưỡng chế, phá dỡ 5 công trình vi phạm trật tự xây dựng trên diện tích hơn 3.600m² là hành động quyết liệt, đúng thẩm quyền và tuân thủ chặt chẽ tinh thần siết chặt kỷ cương quản lý đất đai theo Luật Đất đai 2024.

Thực tiễn cho thấy, việc cố tình xây dựng công trình trái phép trên đất nông nghiệp, đất công ích luôn mang lại rủi ro pháp lý và thiệt hại kinh tế rất nặng nề cho người dân. Các quyết định cưỡng chế khi đã đầy đủ căn cứ pháp lý sẽ được chính quyền thực thi triệt để, không có ngoại lệ. Đây là bài học đắt giá cho các cá nhân, hộ gia đình trong việc tuân thủ quy hoạch và mục đích sử dụng đất tại địa phương.

4. Kết luận

Theo đó, để tránh vướng vào các rủi ro pháp lý bị cưỡng chế phá dỡ và bảo vệ an toàn cho tài sản, người sử dụng đất trên địa bàn cần chủ động thực hiện ba bước ứng xử sau:

Bước 1: Tra cứu Quy hoạch và Mục đích sử dụng đất trước khi đầu tư xây dựng. Người dân cần liên hệ Văn phòng Đăng ký đất đai hoặc Bộ phận Địa chính xã để kiểm tra chính xác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; tuyệt đối không tự ý đổ xỉ, làm móng, lợp tôn hay xây dựng nhà ở, kho xưởng khi chưa được cấp phép hoặc chưa chuyển mục đích sử dụng đất.

Bước 2: Chủ động chấp hành và di dời tài sản khi bị lập Biên bản vi phạm. Khi có lập Biên bản vi phạm hành chính hoặc Quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả từ chính quyền, người dân nên chủ động di dời máy móc, tài sản và tự nguyện tháo dỡ công trình để giảm thiểu tối đa thiệt hại kinh tế cũng như tránh phải gánh chịu chi phí cưỡng chế.

Bước 3: Thực hiện thủ tục Đăng ký biến động và Chuyển mục đích sử dụng đất hợp pháp. Trường hợp thửa đất nằm trong quy hoạch đất ở hoặc đất sản xuất kinh doanh, người sử dụng đất cần đồng hành cùng Luật sư để lập hồ sơ xin phép chuyển mục đích sử dụng đất, nộp tiền sử dụng đất và xin giấy phép xây dựng theo đúng trình tự Luật Đất đai 2024 quy định trước khi tiến hành khởi công.

Trên đây là tin tức pháp lý mà Luật Bắc Dương tổng hợp và cập nhật. Chân thành cảm ơn Quý độc giả đã quan tâm theo dõi!

Ân Quang – 18/08/2026

Nguồn: Báo Hà Nội mới, Bộ luật Dân sự 2015, Luật Đất đai 2024 và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan.

Zalo tư vấn pháp luật MIỄN PHÍ: https://zalo.me/0903208938