Giao xe cho người chưa có giấy phép lái xe gây tai nạn thì xử lý như thế nào?

1. Điều kiện của người lái xe máy khi tham gia giao thông

Căn cứ tại Điều 58 Luật giao thông đường bộ năm 2008, khi điều khiển xe máy tham gia giao thông thì người điều khiển phải đáp ứng 02 điều kiện sau:

Điều kiện 01: Người lái xe tham gia giao thông phải đủ độ tuổi, sức khoẻ theo quy định pháp luật và có giấy phép lái xe phù hợp với loại xe được phép điều khiển do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp.

Điều kiện 02: Người lái xe khi điều khiển phương tiện phải mang theo các giấy tờ:

– Đăng ký xe;

– Giấy phép lái xe đối với người điều khiển xe cơ giới.

– Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe cơ giới.

– Giấy chứng nhận bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới.

Như vậy, nếu tham gia giao thông mà không có Giấy phép lái xe phù hợp với loại phương tiện đang điều khiển là vi phạm luật giao thông. Vì người điều khiển phương tiện không đáp ứng các điều kiện để tham gia giao thông.

2. Trách nhiệm của người điều khiển phương tiện tham gia giao thông

Căn cứ điểm a khoản 5, điểm b khoản 7, điểm a khoản 8 Điều 21 Nghị định 100/2019/NĐ-CP về xử phạt người điều khiển khi không có Giấy phép lái xe hoặc sử dụng Giấy phép lái xe không do cơ quan có thẩm quyền cấp như sau:

“Phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.200.000 đồng đối với người điều khiển xe mô tô hai bánh có dung tích xi lanh dưới 175 cm3 và các loại xe tương tự xe mô tô.

Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng đối với người điều khiển xe mô tô hai bánh có dung tích xi lanh từ 175 cm3 trở lên, xe mô tô ba bánh.

Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với người điều khiển xe ô tô, máy kéo và các loại xe tương tự xe ô tô”.

Ngoài ra, nếu cảnh sát giao thông yêu cầu kiểm tra giấy tờ mà không xuất trình được giấy phép lái xe, người điều khiển phương tiện sẽ vừa bị phạt về lỗi không có giấy phép lái xe, vừa bị tạm giữ xe theo thủ tục hành chính. Khoản 8 Điều 125 Luật Xử lý vi phạm hành chính quy định, thời hạn tạm giữ phương tiện là 07 ngày. Trường hợp vi phạm giao thông có tình tiết phức tạp cần tiến hành xác minh, cảnh sát giao thông có thể tạm giữ phương tiện lên đến 30 ngày.

Về trách nhiệm bồi thường cho người và tài sản bị thiệt hại do hành vi vi phạm luật giao thông của người điều khiển phương tiện giao thông gây ra được thực hiện theo quy định của Bộ Luật dân sự. Mức bồi thường do các bên thỏa thuận, phù hợp với mức độ thiệt hại trên thực tế.

Nếu như gây ra tai nạn nghiêm trọng thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 260 Bộ luật Hình sự 2015, như sau:

“Người nào tham gia giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho người khác thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Làm chết người;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%;

d) Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng”.

Mức phạt tù có thể từ 03 năm đến 15 năm nếu như đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật.

>>> Tham khảo ngay: Biển số xe định danh và những điều cần biết? 

3. Trách nhiệm của chủ xe khi giao xe cho người chưa có giấy phép lái xe

Theo quy định tại điểm đ khoản 5 Điều 30 Nghị định 100/2019/ND-CP về xử phạt đối với chủ xe như sau:

“Phạt tiền từ 800.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với cá nhân, từ 1.600.000 đồng đến 4.000.000 đồng đối với tổ chức là chủ xe mô tô, xe gắn máy và các loại xe tương tự xe mô tô thực hiện một trong các hành vi vi phạm sau đây:

…………………

đ) Giao xe hoặc để cho người không đủ điều kiện theo quy định pháp luật điều khiển xe tham gia giao thông (bao gồm cả trường hợp người điều khiển phương tiện có Giấy phép lái xe nhưng đã hết hạn sử dụng hoặc đang trong thời gian bị tước quyền sử dụng”.

Chủ xe cũng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội giao cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ quy định tại Điều 264 Bộ Luật Hình sự 2015, cụ thể:

“1. Người nào giao cho người mà biết rõ người đó không có giấy phép lái xe hoặc đang trong tình trạng có sử dụng rượu, bia mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định, có sử dụng chất ma túy, chất kích thích mạnh khác hoặc không đủ các điều kiện khác theo quy định của pháp luật điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ gây thiệt hại cho người khác thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm:

a) Làm chết người;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%;

d) Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.

Ngoài ra, chủ xe có thể chịu mức phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 07 năm nếu gây ra những hậu quả nghiêm trọng hơn.