Cắt giảm nhân sự vì suy thoái kinh tế

Trong bài viết dưới đây, Luật Bắc Dương xin chia sẻ về cắt giảm nhân sự vì suy thoái kinh tế. Qua những câu hỏi phân tích cũng như tình huống pháp lý mà Luật Bắc Dương nhận được, mong rằng độc giả sẽ hiểu rõ hơn về nội dung này. Mời quý bạn đọc cùng tham khảo để có thêm thông tin chi tiết.

1. Suy thoái kinh tế là gì?

Suy thoái kinh tế là một trạng thái của kinh tế vĩ mô, trạng thái này là sự suy giảm đáng kể trong hoạt động kinh tế ở phạm vi một quốc gia, một khu vực hoặc toàn cầu. Việc suy thoái được biểu hiện thông qua chỉ số GDP hay tổng sản phầm quốc nội giảm trong một thời gian dài. Thời gian để xác định tình hình suy thoái là hai quý trong một năm có tốc độ tăng trường kinh tế âm.

Như vậy, về cơ bản suy thoái kinh tế là sự sụt giảm hoạt động kinh tế kéo dài trong nhiều tháng. Sự suy thoái kinh tế ở mức nghiêm trọng trong một khoảng thời gian dài thì được đánh giá ở trạng thái khủng hoảng kinh tế. Tại Việt Nam, Tổng Cục thống kê – Bộ Kế hoạch và đầu tư đánh giá trạng thái nền kinh tế thông qua Báo cáo tình hình kinh tế – xã hội quý.

2. Doanh nghiệp có được cắt giảm nhân sự vì suy thoái kinh tế không?

Căn cứ tại Khoản 2 Điều 42 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định về Nghĩa vụ của người sử dụng lao động trong trường hợp thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc vì lý do kinh tế:

2. Những trường hợp sau đây được coi là vì lý do kinh tế:

a) Khủng hoảng hoặc suy thoái kinh tế;

b) Thực hiện chính sách, pháp luật của Nhà nước khi cơ cấu lại nền kinh tế hoặc thực hiện cam kết quốc tế.

Như vậy, khủng hoảng suy thoái kinh tế là một trong những trường hợp vì lý do kinh tế. Việc này có thể dẫn tới công ty sẽ phải cắt giảm nhân sự, khiến người lao động có nguy cơ mất việc làm, phải thôi việc.

Công nhân bất ngờ bị sa thải cận Tết 2024 chỉ kịp chia tay nhau tại vỉa hè 

Trong trường hợp này mà nhiều người lao động có nguy cơ mất việc làm, phải thôi việc thì người sử dụng lao động phải xây dựng và thực hiện phương án sử dụng lao động

Trong trường hợp người sử dụng lao động không thể giải quyết được việc làm mà phải cho người lao động thôi việc thì phải trả trợ cấp mất việc làm theo quy định pháp luật.

Việc cho thôi việc đối với người lao động vì lý do kinh tế chỉ được tiến hành sau khi đã trao đổi ý kiến với tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở đối với nơi có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở mà người lao động là thành viên và thông báo trước 30 ngày cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cho người lao động.

Vì lý do suy thoái kinh tế, doanh nghiệp tiến hành cắt giảm nhân sự

3. Thủ tục cắt giảm nhân sự

Như đã trình bày ở phần 2, công ty không thể ngay lập tức cắt giảm nhân sự mà phải xây dựng và thực hiện phương án sử dụng lao động tại điều 44 BLLĐ 2019 như sau:

1. Phương án sử dụng lao động phải có những nội dung chủ yếu sau đây:

a) Số lượng và danh sách người lao động tiếp tục được sử dụng, người lao động được đào tạo lại để tiếp tục sử dụng, người lao động được chuyển sang làm việc không trọn thời gian;

b) Số lượng và danh sách người lao động nghỉ hưu;

c) Số lượng và danh sách người lao động phải chấm dứt hợp đồng lao động;

d) Quyền và nghĩa vụ của người sử dụng lao động, người lao động và các bên liên quan trong việc thực hiện phương án sử dụng lao động;

đ) Biện pháp và nguồn tài chính bảo đảm thực hiện phương án.

2. Khi xây dựng phương án sử dụng lao động, người sử dụng lao động phải trao đổi ý kiến với tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở đối với nơi có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở. Phương án sử dụng lao động phải được thông báo công khai cho người lao động biết trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày được thông qua.”

Sau đó, công ty tiến hành thông báo chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại Điều 45 Bộ luật Lao động 2019. Trong thời hạn không quá 30 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản tiền có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên.

“Người sử dụng lao động có trách nhiệm sau đây:

a) Hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và trả lại cùng với bản chính giấy tờ khác nếu người sử dụng lao động đã giữ của người lao động;

b) Cung cấp bản sao các tài liệu liên quan đến quá trình làm việc của người lao động nếu người lao động có yêu cầu. Chi phí sao, gửi tài liệu do người sử dụng lao động trả.”

Cắt giảm nhân sự tại doanh nghiệp

Qua đó, pháp luật hiện hành cho phép doanh nghiệp có thể cắt giảm nhân sự vì lý do suy thoái, khủng hoảng kinh tế. Tuy nhiên, việc cắt giảm nhân sự là việc chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn với người lao động. Người lao động trực tiếp nhận những thiệt hại nhất định khi mất việc làm. Do đó, doanh nghiệp cần thực hiện đúng khoản 4, 5, 6 Điều 42, Điều 44, Điều 47 và Điều 48 của Bộ luật này để đảm bảo quyền lợi cho người lao động.

Ân Quang, Xuân Hằng – 14/06/2024