CHỤP ẢNH NƠI CÔNG CỘNG: “SỐNG ẢO” CHO MÌNH VÀ ẢNH HƯỞNG ĐẾN ĐỜI “SỐNG THẬT” CỦA NGƯỜI KHÁC

1. Tình huống pháp lý

Tôi thừa kế ngôi nhà cổ của bác họ trên phố Hàng Buồm (thành phố Hà Nội) năm 2022. Để thuận tiện cho việc sinh sống, làm việc, gia đình tôi đã trùng tu lại và chuyển về đây sống từ năm 2024.

Khi chuyển về đây, nhiều bạn trẻ là KOLs (người có sức ảnh hưởng), Facebooker, TikToker đã tới ngôi nhà cổ để chụp ảnh, “check in” vì nó đẹp và có nét cổ kính phong cách Đông Dương.

Ban đầu tôi khá tự hào vì có ngôi nhà cổ mà nhiều người không có được. Tuy nhiên, sau hơn hai tháng, người tới chụp ảnh, quay phim càng nhiều. Thậm chí, nhiều bạn trẻ đã tụ tập trước cửa nhà hay tràn xuống lòng đường chỉ để chụp một bức ảnh check-in với bức tường đang hot trend.

Là một người cũng thuộc thế hệ Gen Z, tôi hiểu cảm giác háo hức khi phát hiện một địa điểm đẹp, một góc phố lạ, một không gian đang được chia sẻ rầm rộ trên TikTok hay Instagram. Nhưng tôi liên tục chứng kiến nhiều cảnh tượng đông đúc, lộn xộn và điều này gây ảnh hưởng tiêu cực đến sinh hoạt của gia đình tôi và của người dân xung quanh. Nhiều lần tôi đã nhắc nhở các bạn, thậm chí đề nghị UBND phường can thiệp nhưng chỉ sau một đến hai ngày tình trạng trên lại tái diễn.

Theo đó, các bạn trẻ có vi phạm pháp luật không? Tôi cần phải làm gì để xử lý tình huống trên? Mong Luật sư giải đáp. Tôi xin chân thành cảm ơn.

2. Quy định pháp luật

Các bạn trẻ khi chụp ảnh, quay phim có tâm lý chung là háo hức khi phát hiện một địa điểm đẹp và lập tức chụp ảnh, quay phim làm kỷ niệm. Dù vậy, với số lượng người đông đảo, liên tục dễ gây phiền hà cho sinh hoạt của chủ sở hữu căn nhà và các hộ dân xung quanh.

Căn cứ theo quy định pháp luật, hành động chụp ảnh, quay phim để “check in”, “sống ảo” gần ngôi nhà cổ chưa phải hành vi vi phạm pháp luật. Mục đích chụp ảnh, quay phim không nhằm phương hại đến người khác. Ngoài ra, hành động trên cũng không tác động đến tài sản của gia chủ.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp, hành động chụp ảnh, quay phim sẽ trở thành hành vi vi pháp pháp luật và bị xử phạt hành chính. Cụ thể:

– Tập trung đông người trái phép, nằm, ngồi trên đường bộ gây cản trở giao thông sẽ đối mặt với mức phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng đối với cá nhân căn cứ khoản 2 Điều 11 Nghị định 100/2019/NĐ-CP quy định về xử phạt các hành vi vi phạm về quy tắc giao thông đường bộ.

– Gây mất trật tự công cộng ở khu dân cư hoặc trước ngôi nhà cổ sẽ đối mặt với mức phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với cá nhân căn cứ theo điểm a khoản 1 Điều 8 Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình.

Theo đó, gia chủ có thể thực hiện các biện pháp sau để hạn chế tối đa ảnh hưởng từ việc quay phim, chụp ảnh của người khác:

– Đặt, dán biển tại cửa hoặc tường nhà với nội dung đề nghị không quay phim, chụp ảnh.

– Gửi đơn phản ánh, kiến nghị UBND phường, Công an phường, Công an khu vực về hiện tượng trên, nêu rõ ảnh hưởng tiêu cực đến gia chủ và các hộ dân xung quanh. Từ đó, gia chủ cùng các hộ dân kiến nghị các cơ quan chức năng can thiệp kịp thời, có biện pháp hiệu quả để chấm dứt hiện trạng trên.

– Liên hệ với cơ quan Công an can thiệp kịp thời khi những người chụp ảnh có hành vi vi phạm pháp luật phải xử phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền.

3. Đánh giá

Hiện nay pháp luật chưa quy định xử phạt hành động chụp ảnh, quay phim của cá nhân. Dù vậy, hiện tượng đổ xô chụp ảnh, quay phim trước cửa ngôi nhà cổ đã gây nên ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý, đời sống của gia chủ cùng các hộ dân xung quanh. Theo đó, pháp luật cần nhanh chóng bổ sung các quy định hợp lý để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của gia chủ như cho phép cơ quan chức năng can thiệp xử lý hoặc cho phép gia chủ đặt biển báo nhắc nhở ở nơi công cộng,…

Bên cạnh đó, hi vọng gia chủ có thể tạo điều kiện để các bạn trẻ chụp ảnh, đặc biệt khi địa điểm đó mang nét lịch sử, văn hóa Việt Nam. Đây là điều đáng mừng vì các bạn trẻ ngày càng quan tâm và muốn gắn bó hơn với văn hóa và lịch sử dân tộc.

Đối với các bạn trẻ, hi vọng các bạn nhận sớm nhận thức rằng việc chụp ảnh nơi công cộng không chỉ là quyền cá nhân, mà còn đi kèm trách nhiệm. Không gian công cộng là của tất cả, không phải phông nền riêng của bất kỳ ai.

Chụp ảnh văn minh không phải điều gì quá cao siêu. Đó là việc không đứng chắn lối đi quá lâu, không gây ồn ào quá mức, không xả rác sau khi chụp, không xâm phạm không gian riêng tư của người khác. Đó là việc tôn trọng người dân địa phương, hỏi xin phép nếu chụp trước nhà họ, không tự ý trèo lên tài sản cá nhân. Đó cũng là việc biết dừng lại khi thấy hành vi của mình có thể gây ảnh hưởng tiêu cực cho bản thân và người khác.

4. Kết luận

Cuối cùng, sự văn minh bắt đầu từ những điều nhỏ nhất. Một bức ảnh đẹp sẽ ý nghĩa hơn nhiều nếu nó được chụp trong sự tôn trọng và ý thức. Một địa điểm du lịch sẽ bền vững hơn nếu người đến biết giữ gìn. Đã đến lúc mỗi người cần nhìn lại cách mình sử dụng không gian công cộng. Con người có thể tiếp tục sáng tạo, tiếp tục lan tỏa những góc nhìn mới, nhưng hãy làm điều đó với trách nhiệm. Bởi khi một địa điểm trở nên quá tải và người dân phản ứng tiêu cực, bản thân mỗi người cũng mất đi nơi để trải nghiệm.

Trên đây là tư vấn pháp lý mà Luật Bắc Dương tổng hợp và cập nhật. Chân thành cảm ơn Quý độc giả đã quan tâm theo dõi.

Ân Quang – 13/03/2026

Nguồn: Nghị định 282/2025/NĐ-CP, Nghị định 100/2019/NĐ-CP và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan

Zalo tư vấn pháp luật MIỄN PHÍ: https://zalo.me/0903208938