QUYỀN NUÔI CON SAU KHI LY HÔN: VỢ/CHỒNG CŨ CẤM NHAU TỚI THĂM CON CÓ ĐÚNG HAY KHÔNG?

Sau mỗi cuộc ly hôn, đứa trẻ luôn là đối tượng chịu nhiều tổn thương nhất. Việc ai là người trực tiếp nuôi con thường là cuộc chiến khốc liệt nhất tại Tòa án. Tuy nhiên, khi phán quyết đã xong, một “cuộc chiến” khác lại bắt đầu: Người nuôi con tìm mọi cách ngăn cản đối phương thăm nom, hoặc người thăm nom lợi dụng quyền này để gây rối đời sống của người kia. Vậy pháp luật quy định thế nào để đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho đứa trẻ?

1. Thực trạng và những sai lầm

Trong thực tế, việc thăm nom con sau ly hôn thường bị biến tướng bởi những mâu thuẫn cá nhân của người lớn như:

– Dùng con làm “con tin”: Người trực tiếp nuôi dưỡng ngăn cấm không cho đối phương gặp con vì thù ghét đối phương, hoặc vì đối phương chậm nộp tiền cấp dưỡng.

– Sợ con “theo” đối phương: Nhiều người lo lắng rằng nếu để con gặp cha/mẹ chúng thường xuyên, con sẽ nảy sinh tình cảm và muốn chuyển sang ở với người kia.

– Lạm dụng quyền thăm nom: Lạm dùng quyền để đến thăm con bất kể giờ giấc, gây xáo trộn sinh hoạt và học tập của trẻ, thậm chí có hành vi đe dọa, xúc phạm người nuôi dưỡng.

Nhầm lẫn lớn nhất là lối suy nghĩ: “Anh/chị không gửi tiền thì đừng hòng thấy mặt con”. Pháp luật Việt Nam không cho phép đánh đổi quyền thăm nom bằng tiền bạc. Đây là hai nghĩa vụ độc lập.

2. Quy định của pháp luật về Nghĩa vụ, quyền của cha, mẹ không trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

Theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, ranh giới pháp lý cho vấn đề này được quy định rất rõ tại Điều 82 và Điều 83:

– Nghĩa vụ của người trực tiếp nuôi con: Người trực tiếp nuôi con không được cản trở người không trực tiếp nuôi con trong việc thăm nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.

– Quyền của người không trực tiếp nuôi con: Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở.

Nghĩa vụ, quyền của cha, mẹ không trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn (Ảnh minh họa)

Trường hợp được quyền “cấm” thăm nom (Điều 85): Tòa án có thể ra quyết định hạn chế quyền thăm nom của cha/mẹ nếu thuộc các trường hợp sau:

– Có hành vi ngược đãi, hành hạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của con.

– Có lối sống đồi trụy hoặc các hành vi khác ảnh hưởng xấu đến sự phát triển nhân cách của trẻ.

– Lợi dụng việc thăm nom để chiếm đoạt con hoặc lôi kéo con vào các hoạt động vi phạm pháp luật.

Hành vi ngăn cản thăm nom không chỉ là chuyện “nội bộ” gia đình mà là hành vi vi phạm nghĩa vụ thi hành án: Bản án của Tòa có hiệu lực pháp luật. Việc không cho thăm con là hành vi không chấp hành bản án có thể bị xử phạt hành chính: Theo Điều 56 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, hành vi ngăn cản quyền thăm nom, chăm sóc giữa cha mẹ và con bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.

Hoặc áp dụng chế tài mạnh nhất: Theo Điều 84 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, nếu người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện (bao gồm cả việc không đảm bảo quyền thăm nom cho bên kia, làm ảnh hưởng đến sự phát triển tâm lý của con), Tòa án có thể xem xét chuyển quyền nuôi con cho người còn lại.

3. Kết luận

Ly hôn là sự chấm dứt một mối quan hệ vợ chồng, nhưng không thể chấm dứt tình mẫu tử hay phụ tử. Quyền thăm nom không phải là đặc quyền của người lớn, mà là quyền được nhận sự yêu thương của trẻ. Việc cản trở thăm nom trái luật hay lạm dụng việc thăm nom để phá hoại đời sống của nhau đều có thể dẫn đến những hậu quả pháp lý nghiêm trọng, thậm chí là mất quyền nuôi con.

Vì vậy, thay vì đối đầu, các bên nên thỏa thuận rõ ràng về thời gian, địa điểm thăm nom (ví dụ: cuối tuần, các ngày lễ) để không làm xáo trộn sinh hoạt của con. Một thỏa thuận rõ ràng về thời gian, địa điểm thăm nom sẽ là giải pháp bền vững nhất cho tất cả các bên.

Trên đây là nội dung tư vấn của Luật Bắc Dương liên quan về quyền nuôi con. Nếu có nhu cầu tư vấn hoặc thực hiện các thủ tục liên quan, Quý độc giả vui lòng liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ chuyên sâu.

Trân trọng cảm ơn!