TÀI SẢN RIÊNG TRONG THỜI KỲ HÔN NHÂN: LÀM SAO ĐỂ KHÔNG BỊ “NHẬP NHẰNG”?

1. Tình huống pháp lý

Chị Lan và anh Bình kết hôn năm 2020. Trước khi cưới, chị Lan được cha mẹ đẻ tặng cho một căn nhà tại Hà Nội và đã đứng tên một mình trên Giấy chứng nhận (Sổ đỏ). Sau khi cưới, anh chị về đó sinh sống. Đến năm 2024, do căn nhà cũ xuống cấp, anh Bình đã dùng số tiền tiết kiệm từ lương của mình (khoảng 1 tỷ đồng) để sửa chữa, nâng cấp căn nhà khang trang hơn.

Năm 2026, do mâu thuẫn gia đình không thể hàn gắn, hai người quyết định ly hôn. Anh Bình yêu cầu chia đôi giá trị căn nhà vì cho rằng mình đã bỏ tiền ra sửa sang, tái tạo lại căn nhà nên nó đã trở thành tài sản chung. Chị Lan không đồng ý, khẳng định đây là tài sản riêng của chị vì có nguồn gốc trước hôn nhân.

Anh Bình liên hệ Luật sư để hỏi: “Tôi có quyền gì đối với căn nhà này không?”

2. Quy định pháp luật

Để phân định tài sản trong trường hợp này, cần căn cứ vào Luật Hôn nhân và Gia đình 2014.

Căn cứ Điều 43, tài sản riêng của vợ, chồng gồm tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân. Trước khi cưới, chị Lan được cha mẹ đẻ tặng cho một căn nhà tại Hà Nội và đã đứng tên một mình trên Giấy chứng nhận (Sổ đỏ). Như vậy, về nguồn gốc, căn nhà là tài sản riêng của chị Lan.

Căn cứ Điều 44, vợ chồng có quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản riêng của mình. Tuy nhiên, nếu tài sản riêng được đưa vào sử dụng chung mà hoa lợi, lợi tức từ tài sản riêng đó là nguồn sống duy nhất của gia đình thì việc định đoạt phải có sự đồng ý của cả hai.

Khi xác định được căn nhà này là tài sản riêng thì việc chia tài sản khi ly hôn được giải quyết theo khoản 4 Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 như sau:

“4. Tài sản riêng của vợ, chồng thuộc quyền sở hữu của người đó, trừ trường hợp tài sản riêng đã nhập vào tài sản chung theo quy định của Luật này.

Trong trường hợp có sự sáp nhập, trộn lẫn giữa tài sản riêng với tài sản chung mà vợ, chồng có yêu cầu về chia tài sản thì được thanh toán phần giá trị tài sản của mình đóng góp vào khối tài sản đó, trừ trường hợp vợ chồng có thỏa thuận khác.”

Theo đó, căn nhà là tài sản riêng của chị Lan nhưng đã được anh Bình đầu tư, sửa chữa, cải tạo làm tăng giá trị đáng kể, thì khi ly hôn, anh Bình có quyền nhận phần giá trị mà mình đã đóng góp vào việc tôn tạo, nâng cấp tài sản đó (tính trên tỷ lệ đóng góp hoặc giá trị chênh lệch).

Để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp, anh Bình cần tiến hành các bước sau:

Bước 1: Thu thập đầy đủ các bằng chứng xác nhận mối quan hệ hôn nhân, minh chứng việc đầu tư, góp công sức, tiền sửa sang, tái tạo lại căn nhà.

Bước 2: Trao đổi với chị Lan về cơ sở pháp lý cũng như nguyện vọng của bản thân

Bước 3: Trường hợp hai bên không thể thống nhất, anh Bình và chị Lan có quyền khởi kiện ra Tòa án nhân dân để xét xử.

Trong toàn bộ quá trình xử lý vụ việc, anh H và chị L có quyền mời Luật sư tham gia với tư cách Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp.

3. Đánh giá

Dưới góc nhìn pháp lý, căn nhà của chị Lan vẫn giữ nguyên bản chất là tài sản riêng vì chị chưa bao giờ làm thủ tục “Nhập tài sản riêng vào tài sản chung vợ chồng”. Do đó, yêu cầu “chia đôi căn nhà” của anh Bình là không có căn cứ pháp lý.

Tuy nhiên, việc anh Bình dùng 1 tỷ đồng (thu nhập tích lũy trong thời kỳ hôn nhân – vốn là tài sản chung) để sửa nhà là một sự đóng góp thực tế làm tăng giá trị tài sản riêng của vợ. Pháp luật không để anh Bình chịu thiệt thòi “mất trắng” số tiền này.

Trong quá trình giải quyết ly hôn, Tòa án sẽ định giá giá trị căn nhà trước và sau khi sửa chữa. Anh Bình sẽ được chị Lan hoàn trả lại số tiền đã đầu tư hoặc phần giá trị chênh lệch tương ứng với công sức đóng góp của anh. Đây là cách giải quyết công bằng, bảo vệ quyền sở hữu của chị Lan nhưng cũng ghi nhận đóng góp kinh tế của anh Bình.

4. Kết luận

Trong hôn nhân, ranh giới giữa tài sản riêng và tài sản chung thường bị mờ đi bởi yếu tố tình cảm. Việc đóng góp công sức, tiền bạc vào tài sản riêng của đối phương là hành động xây dựng tổ ấm, nhưng cần được ghi nhận rõ ràng để tránh tranh chấp về sau.

Để bảo vệ quyền lợi cho cả hai bên, nếu có sự đầu tư lớn vào tài sản riêng, hai vợ chồng nên lập biên bản thỏa thuận về việc đóng góp hoặc ghi nhận phần giá trị chênh lệch. Đối với người sở hữu tài sản riêng, nếu không muốn tài sản bị biến thành tài sản chung, cần lưu giữ kỹ các chứng từ về nguồn gốc tài sản (giấy tặng cho, sổ đỏ trước hôn nhân). Sự rõ ràng về tài chính không làm giảm đi hạnh phúc, mà trái lại, nó là nền tảng để mỗi người tự tin và tôn trọng quyền lợi của nhau trong đời sống gia đình.

Trên đây là tư vấn pháp lý mà Luật Bắc Dương tổng hợp và cập nhật. Chân thành cảm ơn Quý độc giả đã quan tâm theo dõi!

Ân Quang – 14/05/2026

Nguồn: Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan.

Zalo tư vấn pháp luật MIỄN PHÍ: https://zalo.me/0903208938