Trách nhiệm của cha, mẹ đối với con chưa thành niên phạm tội hình sự?

Thời gian gần đây có nhiều vụ án hình sự mà đối tượng là người chưa thành niên, từ đó đặt ra nhiều câu hỏi về vai trò, trách nhiệm của cha, mẹ đối với việc giáo dục con chưa thành niên tránh vi phạm pháp luật. Sự việc này không chỉ là hồi chuông cảnh tỉnh về tầm quan trọng của giáo dục gia đình mà còn nhấn mạnh rằng gia đình đóng vai trò to lớn trong sự phát triển và nhận thức của con trẻ.

Trong bài viết dưới đây, Luật Bắc Dương xin chia sẻ về trách nhiệm của cha mẹ đối với con chưa thành niên phạm tội hình sự. Qua những câu hỏi mà Luật Bắc Dương nhận được, mong rằng độc giả sẽ hiểu rõ hơn về nội dung này. Mời quý bạn đọc cùng tham khảo để có thêm nhiều thông tin hữu ích!

I. Quy định pháp luật về con chưa thành niên

Đầu tiên ta cần phải hiểu rõ quy định pháp luật về người chưa thành niên. Người chưa thành niên theo quy định pháp luật được xác định theo độ tuổi. Theo Khoản 1 Điều 21 Bộ luật Dân sự 2015 quy định người chưa thành niên là người chưa đủ mười tám tuổi.

Người chưa thành niên được chia làm 03 nhóm (Người chưa đủ 6 tuổi, Người từ đủ 6 tuổi đến chưa đủ 15 tuổi, người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi). Đối với các giao dịch dân sự (liên quan đến bất dộng sản …) cần có người đại diện theo pháp luật hoặc người giám hộ tham gia cùng. Đối với những những giao dịch dân sự phục vụ nhu cầu sinh hoạt, người chưa thành niên có thể tự thực hiện

Người chưa thành niên là người chưa phát triển đầy đủ về thể chất, tình cảm, nhận thức; thiếu kiến thức xã hội, pháp luật. Bởi vậy trách nhiệm hình sự đối với người chưa thành niên được thiết kế đặc biệt nhằm xem xét, đánh giá tính chất, mức dộ của hành vi phạm tội. Đồng thời việc xử lý người chưa thành niên khi phạm tội dựa trên nguyên tắc phải bảo đảm lợi ích tốt nhất của họ và chủ yếu nhằm mục đích giáo dục, giúp đỡ họ sửa chữa sai lầm, phát triển lành mạnh, trở thành công dân có ích cho xã hội.

II. Hình phạt đối với người chưa thành niên vi phạm pháp luật hình sự

Căn cứ Điều 98 đến Điều 101 của bộ luật Hình sự 2015 quy định về hình phạt tù có thời hạn. Mức phạt tù có thời hạn áp dụng đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi không quá 18 năm tù; mức phạt tù có thời hạn áp dụng đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi không quá 12 năm tù.

III. Trách nhiệm Pháp lý của cha, mẹ

Theo quy định của pháp luật, con chưa thành niên phải chịu hình phạt tương ứng với hành vi phạm tội. Tuy nhiên, cha mẹ cũng phải chịu trách nhiệm một phần trách nhiệm với hành vi của con.

Theo Điều 134 và Khoản 1 Điều 136 Bộ Luật Dân sự 2015 cha, mẹ có vai trò không chỉ là người chăm sóc, nuôi dưỡng mà còn là người giám hộ con. Do đó những hành vi của con có một phần ảnh hưởng từ việc giáo dục, quản lý của cha, mẹ hoặc người giám hộ. Vì vậy, cha, mẹ phải có trách nhiệm đối với hậu quả của hành vi phạm tội do con gây ra.

Thứ nhất, về Trách nhiệm dân sự: Theo Điều 586 Bộ luật Dân sự 2015 về Năng lực chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại của cá nhân có quy định rõ trách nhiệm bồi thường của cha mẹ khi con chưa thành niên gây ra thiệt hại theo các nhóm độ tuổi khác nhau. Cha mẹ có trách nhiệm bồi thường thiệt hại do con mình gây ra, trừ trường hợp con có tài sản riêng đủ để bồi thường.

Trách nhiệm dân sự được quy định nhằm khắc phục thiệt hại do hành vi vi phạm pháp luật của con gây ra, đồng thời nhắc nhở cha, mẹ thực hiện việc giám hộ và quản lý con cái.

 

Hình ảnh cha, mẹ cùng nhau nuôi dạy con

Thứ hai, về Trách nhiệm trong Giáo dục: Tại Điều 102 Luật Trẻ em 2016 quy định về Quản lý trẻ em và giáo dục để trẻ em thực hiện được quyền và bổn phận của trẻ em. Qua đó ta thấy được Cha mẹ có trách nhiệm bảo vệ, chăm sóc và giáo dục con cái. Đây không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là trách nhiệm đạo đức của mỗi gia đình. Khi con vi phạm pháp luật, việc này xuất phát từ sự thiếu trách nhiệm trong việc giám sát và giáo dục. Giáo dục là điều tất yếu giúp con trưởng thành hơn và gia đình là cái nôi nuôi dưỡng nhân cách của con trong quá trình trưởng thành đó. Ngoài ra cha, mẹ cần có phương pháp giáo dục con cho phù hợp.Ví dụ:

– Xây dựng mối liên hệ chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và con cái để gia tăng hiệu quả quản lý, giáo dục con cái;

– Thường xuyên trao đổi với con cái về học tập, bạn bè, sở thích để cảm thông, gần gũi với con cái hơn đồng thời nắm bắt được sớm những sở thích, suy nghĩ, hành động thiếu chuẩn mực để dần điều chỉnh, khuyên bảo;

– Giáo dục con cái hiểu biết về pháp luật và mỗi cá nhân đều phải chịu trách nhiệm đối với hành động của mình.

IV. Kết luận

Trách nhiệm của cha mẹ không chỉ dừng lại ở việc cung cấp điều kiện cơ bản, mà còn bao gồm cả việc giáo dục và đồng hành cùng con trong cuộc sống. Khi con vi phạm pháp luật, không chỉ xã hội mà chính gia đình cũng cần nhìn nhận lại vai trò của mình để cùng con sửa sai giúp con tự tin thay đổi theo hướng tích cực.

Qua đó, mỗi gia đình có thể trở thành nền tảng vững chắc giúp trẻ em trưởng thành, tránh khỏi những sai lầm đáng tiếc trong tương lai. Cha mẹ là những người đồng hành cùng con từ những bước đi đầu tiên. Bởi vậy cha mẹ nên quan tâm, sát sao con và định hướng con hướng thiện, trở thành người tốt mang lại giá trị cho đời.

Trên đây là nội dung tư vấn của Luật Bắc Dương về Trách nhiệm của cha, mẹ đối với con chưa thành niên phạm tội hình sự. Nếu có nhu cầu tư vấn, thực hiện các thủ tục pháp lý, Quý độc giả có thể liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ.

Nguyễn Quang Vinh – 25/3/2025

Nguồn: Bộ Luật Dân sự 2015; Bộ Luật Hình sự 2015; Luật Trẻ em 2016.

>>>Tham khảo thêm: https://luatbacduong.com/giai-dap-tin-tuc-chong-khong-duoc-ly-hon-du-vo-dang-mang-thai-con-cua-nguoi-khac/