THUÊ ĐẤT CÓ CẦN HỢP ĐỒNG CÔNG CHỨNG KHÔNG?

1. Tình huống pháp lý

Vào đầu năm 2026, gia đình tôi mới mua được một mảnh đất thổ cư có diện tích 50m2 ở Quốc Oai. Tuy nhiên, do chưa có đủ tài chính xây nhà trên đất nên có ý định cho em trai họ thuê đất này để lập kiot bán vàng mã trong 3 năm. Kiot em trai tôi sẽ bỏ tiền xây dựng. Kể từ năm thứ hai trở đi, mỗi tháng em trai sẽ gửi gia đình tôi ba triệu đồng tiền thuê đất.

Theo đó, chúng tôi có cần lập hợp đồng thuê đất không? Hợp đồng này có cần công chứng không? Mong Luật sư giải đáp giúp chúng tôi.

2. Quy định pháp luật

Đối với trường hợp trên, hai bên xác lập giao dịch dân sự giữa một bên cho thuê đất và một bên thuê đất. Theo đó, việc lập hợp đồng thuê đất là điều cần thiết để ghi nhận rõ các nội dung thỏa thuận giữa hai bên (bao gồm: thời hạn thuê đất, tiền thuê đất hàng tháng, quyền – nghĩa vụ của mỗi bên đối với thửa đất,…) và phương hướng giải quyết tranh chấp khi phát sinh. Đặc biệt, đất đai là tài sản có giá trị lớn, tăng dần theo thời gian, dễ xảy ra phát sinh tranh chấp nếu không có hợp đồng, giấy tờ minh chứng về các nội dung thỏa thuận.

Về quy định pháp luật với hợp đồng thuê đất, để lập được hợp đồng, gia đình cần đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định tại Điều 45 Luật Đất đai 2024: Có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; Đất không có tranh chấp hoặc tranh chấp đã được giải quyết; Trong thời hạn sử dụng đất; Quyền sử dụng đất không bị kê biên, áp dụng biện pháp khác để bảo đảm thi hành, không bị áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời.

Trường hợp đáp ứng điều kiện theo quy định, gia đình và em họ lập hợp đồng thuê đất dựa trên khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai 2024:

“Điều 27. Quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất; thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất

…

3. Việc công chứng, chứng thực hợp đồng, văn bản thực hiện các quyền của người sử dụng đất được thực hiện như sau:

…

Hợp đồng cho thuê, cho thuê lại quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, hợp đồng chuyển đổi quyền sử dụng đất nông nghiệp; hợp đồng chuyển nhượng, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, tài sản gắn liền với đất mà một bên hoặc các bên tham gia giao dịch là tổ chức hoạt động kinh doanh bất động sản được công chứng hoặc chứng thực theo yêu cầu của các bên;”

Theo đó, pháp luật không quy định bắt buộc hợp đồng cho thuê đất phải thực hiện công chứng, chứng thực.

3. Đánh giá

Mặc dù quy định của pháp luật không quy định bắt buộc hợp đồng cho thuê đất phải thực hiện công chứng, chứng thực, tuy nhiên để đảm bảo không xảy ra phát sinh tranh chấp đất đai, hai bên nên công chứng, chứng thực hợp đồng này.

Mặt khác, hai bên có thể tham vấn ý kiến của Luật sư về nội dung thỏa thuận trong hợp đồng trước khi ký kết để việc cho thuê đất diễn ra thuận lợi, tránh được các tình huống phát sinh trong quá trình thuê đất, đặc biệt là tranh chấp giữa hai bên.

4. Kết luận

Hiện nay, tranh chấp đất đai diễn ra nhiều trên địa bàn thành phố Hà Nội và các tỉnh thành trên cả nước. Nhiều trường hợp diễn ra giữa các thành viên trong gia đình, dòng tộc, tranh chấp kéo dài, để lại hậu quả nghiêm trọng. Do đó, khi thực hiện quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản trên đất, người dân cần lập văn bản, hợp đồng rõ ràng (công chứng, chứng thực với một số loại hình bắt buộc), tham vấn quy định của pháp luật trước khi tiến hành.

Trên đây là tư vấn của Luật Bắc Dương về tình huống trên. Chân thành cảm ơn Quý độc giả đã quan tâm theo dõi.

Ân Quang – 03/03/2026

Nguồn: Luật Đất đai 2024 và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan

Zalo tư vấn pháp luật MIỄN PHÍ: https://zalo.me/0903208938