Từ chối biểu diễn văn nghệ tất niên sẽ bị đuổi việc?

Thời điểm hiện tại, nhiều công ty ở Việt Nam chuẩn bị tổ chức tiệc tất niên cuối năm (hay giới trẻ thường gọi là Year End Party – YEP). Đây là một hoạt động có ý nghĩa tốt đẹp khi toàn thể nhân sự trong doanh nghiệp tổng kết hoạt động kinh doanh của năm cũ đồng thời tạo không gian cởi mở hơn để người lao động giao lưu với nhau.

Để nâng tầm sự kiện, nhiều chủ doanh nghiệp yêu cầu người lao động đăng ký tham gia chương trình văn nghệ. Tuy nhiên, vì nhiều lý do mà người lao động không đăng ký tham gia văn nghệ. Một số chủ doanh nghiệp khi nhận thấy không có người hưởng ứng nên đã cứng rắn sa thải một số nhân sự để những người còn lại phải tham gia.

Việc này đã dẫn đến sự phẫn nộ đến từ người lao động và thâm chí cả dư luận. Dù vậy, nhiều người đặt ra câu hỏi: Chủ doanh nghiệp có quyền sa thải người lao động hay không? Đặc biệt khi phía lãnh đạo đưa ra lý lẽ: Doanh nghiệp được quyền ban hành quyết định chấm dứt hợp đồng lao động đối với anh Minh. Lý do là do anh không chấp hành sự phân công, từ chối công việc, bị xem là vi phạm kỷ luật nghiêm trọng.

1. Căn cứ pháp lý:

Để trả lời cho câu hỏi trên, trước hết chúng ta cần đối chiếu theo quy định của pháp luật về lao động. Căn cứ vào Điều 125 Bộ luật Lao động 2019 quy định về các trường hợp áp dụng hình thức kỷ luật sa thải như sau:

“Hình thức xử lý kỷ luật sa thải được người sử dụng lao động áp dụng trong trường hợp sau đây:

1. Người lao động có hành vi trộm cắp, tham ô, đánh bạc, cố ý gây thương tích, sử dụng ma túy tại nơi làm việc;

2. Người lao động có hành vi tiết lộ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người sử dụng lao động, có hành vi gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe dọa gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về tài sản, lợi ích của người sử dụng lao động hoặc quấy rối tình dục tại nơi làm việc được quy định trong nội quy lao động;

3. Người lao động bị xử lý kỷ luật kéo dài thời hạn nâng lương hoặc cách chức mà tái phạm trong thời gian chưa xóa kỷ luật. Tái phạm là trường hợp người lao động lặp lại hành vi vi phạm đã bị xử lý kỷ luật mà chưa được xóa kỷ luật theo quy định tại Điều 126 của Bộ luật này;

4. Người lao động tự ý bỏ việc 05 ngày cộng dồn trong thời hạn 30 ngày hoặc 20 ngày cộng dồn trong thời hạn 365 ngày tính từ ngày đầu tiên tự ý bỏ việc mà không có lý do chính đáng.

Trường hợp được coi là có lý do chính đáng bao gồm thiên tai, hỏa hoạn, bản thân, thân nhân bị ốm có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền và trường hợp khác được quy định trong nội quy lao động.”

Theo đó, với trường hợp người lao động không đăng ký tham gia hoặc không tham gia biểu diễn văn nghệ theo sự phân công của doanh nghiệp không thuộc các trường hợp người sử dụng lao động được phép áp dụng hình thức xử lý kỷ luật sa thải.

2. Đánh giá

Đối với bối cảnh hiện nay, một bộ phận chủ doanh nghiệp vì mong muốn sự kiện diễn ra thật hoành tráng nên đã yêu cầu người lao động biểu diễn một số tiết mục văn nghệ. Với một số người lao động có năng khiếu, đây là một dịp tốt để thể hiện tài lẻ như múa, hát, nhảy, giao lưu với mọi người. Tuy nhiên nhiều người lại không muốn tham gia chương trình văn nghệ. Theo đó, thay vì lắng nghe tâm tư của người lao động, chủ doanh nghiệp thực hiện sa thải một số nhân sự với mục đích răn đe cứng rắn, yêu cầu nhân sự phải thực hiện mọi sự chỉ đạo, sắp xếp từ cấp trên.

Biện pháp này nhanh chóng thể hiện rõ sự bất công đối với người lao động và tạo nên làn sóng phẫn nộ trong tập thể người lao động, thậm chí là xã hội. Lúc này, người lao động và công luận có quyền lên tiếng để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.

3. Kết luận

Trong trường hợp bị sa thải, người lao động có quyền khiếu nại hành vi vi phạm pháp luật của doanh nghiệp tới Sở Nội vụ hoặc Phòng Nội vụ trực thuộc UBND cấp xã phường nơi doanh nghiệp có trụ sở chính.

Theo đó, người lao động sẽ được bồi thường theo quy định của pháp luật và được khôi phục hợp đồng lao động, vị trí việc làm tại công ty.

Trên đây là câu trả lời của Luật Bắc Dương. Trân trọng cảm ơn Quý độc giả đã quan tâm theo dõi.

Ân Quang – 27/01/2026

Nguồn: Bộ luật Lao động 2019 và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan.

Zalo tư vấn pháp luật MIỄN PHÍ: https://zalo.me/0903208938