Tiêu chuẩn trở thành Tổng Bí thư

I. Tổng Bí thư là ai?

1. Chức vụ Tổng Bí thư trong hệ thống chính trị Việt Nam

Tổng Bí thư là chức danh có tên gọi đầy đủ là Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. Đây là chức danh lãnh đạo cao nhất của Đảng Cộng sản Việt Nam và cũng là chức vụ cầm quyền cao nhất trong hệ thống chính trị Việt Nam. Tổng Bí thư đứng đầu, chủ trì công việc của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, và thực hiện các quyền khác theo Điều lệ Đảng và Nghị quyết Ban Chấp hành Trung ương khoá đó.

Tổng Bí thư đồng thời kiêm nhiệm vị trí Bí thư Quân uỷ Trung ương theo Điều 26 của Điều lệ Đảng, thực hiện lãnh đạo mọi mặt trong Quân đội nhân dân Việt Nam.

Tổng Bí thư hiện tại đồng thời đảm nhiệm chức danh Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực theo Quyết định số 162/QĐ-TW ban hành ngày 01/02/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng.

2. Tổng Bí thư hiện nay là ai?

Từ năm 2011 đến giữa năm 2024, Đồng chí Nguyễn Phú Trọng đảm nhiệm vị trí Tổng Bí thư của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Vào ngày 18/07/2024, Ban Chấp hành Trung ương Đảng phân công Đồng chí Tô Lâm, Uỷ viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam tạm thời điều hành hoạt động của Ban Chấp hành Trung ương do Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng thực hiện điều trị sức khoẻ tích cực tại Bệnh viện 108 (Hà Nội).

Vào ngày 19/07/2024, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng qua đời, hưởng thọ 80 tuổi. Hiện vị trí Tổng Bí thư đang khuyết. Đồng chí Tô Lâm tạm thời điều hành hoạt động của Ban Chấp hành Trung ương cho đến khi bầu được Tổng Bí thư mới.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Chủ tịch nước Tô Lâm

II. Tiêu chuẩn trở thành người đứng đầu Đảng

1. Các tiêu chuẩn chung

Theo Mục 1 Phần I Quy định 214/QĐ-TW, Tổng Bí thư của Đảng cần đạt các tiêu chuẩn chung như sau:

* Về chính trị, tư tưởng

– Tuyệt đối trung thành với lợi ích của Đảng, của quốc gia – dân tộc và nhân dân;

– Kiên định chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, đường lối đổi mới của Đảng. Có lập trường, quan điểm, bản lĩnh chính trị vững vàng; kiên quyết bảo vệ nền tảng tư tưởng, Cương lĩnh, đường lối của Đảng, Hiến pháp và pháp luật của Nhà nước;

– Đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Có tinh thần yêu nước nồng nàn, sâu sắc;

– Luôn đặt lợi ích của Đảng, quốc gia – dân tộc, nhân dân lên trên lợi ích của ngành, địa phương, cơ quan và cá nhân;

– Sẵn sàng hy sinh vì sự nghiệp cách mạng của Đảng, vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân. Tuyệt đối chấp hành sự phân công của tổ chức, yên tâm công tác. Giữ nghiêm kỷ luật phát ngôn theo đúng nguyên tắc, quy định của Đảng và một số quy định khác.

* Về đạo đức, lối sống

– Là trung tâm đoàn kết, gương mẫu về mọi mặt; Sống trung thực, khiêm tốn, chân thành, trong sáng, giản dị, bao dung;

– Cần, kiệm, liêm chính, chí công, vô tư;

– Kiên quyết đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, tệ quan liêu, tham nhũng, tiêu cực, lãng phí, cửa quyền và lợi ích nhóm và một số quy định khác.

* Về trình độ

– Tốt nghiệp đại học trở lên;

– Lý luận chính trị cử nhân hoặc cao cấp;

– Quản lý nhà nước ngạch chuyên viên cao cấp hoặc tương đương;

– Trình độ ngoại ngữ, tin học phù hợp và một số quy định khác.

* Về năng lực và uy tín

– Gắn bó mật thiết với nhân dân và vì nhân dân phục vụ. Là hạt nhân quy tụ và phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị; được cán bộ, đảng viên, quần chúng nhân dân tin tưởng, tín nhiệm cao;

– Chủ động đề xuất những nhiệm vụ, giải pháp có tính khả thi và hiệu quả. Năng động, sáng tạo, cần cù, chịu khó, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm;

– Có quyết tâm chính trị cao, hành động quyết liệt, dám đương đầu với khó khăn, thách thức và một số quy định khác.

* Sức khỏe, độ tuổi và kinh nghiệm

– Đủ sức khỏe để thực hiện nhiệm vụ;

– Bảo đảm tuổi bổ nhiệm, giới thiệu ứng cử theo quy định của Đảng. Đã kinh qua và hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ của chức danh lãnh đạo, quản lý chủ chốt cấp dưới trực tiếp;

– Có nhiều kinh nghiệm thực tiễn và một số quy định khác.

Các Tổng Bí thư tiền nhiệm

2. Các tiêu chuẩn riêng về chức vụ Tổng Bí thư

Căn cứ Mục 2.3 Quy định 214/QĐ-TW, tiêu chuẩn chức danh cụ thể của vị trí Tổng Bí thư là:

“Bảo đảm đầy đủ các tiêu chuẩn chung của Uỷ viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đồng thời, cần có những phẩm chất, năng lực: Có uy tín cao trong Trung ương, Bộ Chính trị, trong toàn Đảng và nhân dân; là trung tâm đoàn kết, quy tụ và phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, của toàn Đảng, toàn dân và sức mạnh thời đại để thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.

Tiêu biểu nhất về đạo đức, trí tuệ của toàn Đảng. Có trình độ cao về lý luận chính trị. Có kiến thức sâu, rộng, toàn diện trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, xây dựng Đảng, quản lý nhà nước… Có bản lĩnh chính trị, tư duy nhạy bén, năng lực nghiên cứu, phát hiện, đề xuất và quyết đoán; bình tĩnh, sáng suốt trước những vấn đề khó, phức tạp liên quan đến vận mệnh của Đảng, của quốc gia, của dân tộc. Có năng lực lãnh đạo, điều hành Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; có năng lực lãnh đạo xây dựng đội ngũ cán bộ cấp chiến lược, đặc biệt là người kế nhiệm, cán bộ chủ chốt. Đã kinh qua và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở chức vụ bí thư tỉnh uỷ, thành uỷ hoặc trưởng ban, bộ, ngành Trung ương; tham gia Bộ Chính trị trọn một nhiệm kỳ trở lên; trường hợp đặc biệt do Ban Chấp hành Trung ương quyết định.”

Đại hội Đảng lần thứ XIII

Qua đó, để có thể đảm nhiệm vị trí Tổng Bí thư, người cán bộ cần đạt được những tiêu chuẩn được Đảng đề ra. Đặc biệt trong tiêu chuẩn chức danh cụ thể, người đủ điều kiện đã tham gia Bộ chính trị trọn một nhiệm kỳ trở lên. Theo quy định có rất nhiều tiêu chuẩn nhưng đó là điều cần thiết để Đảng bầu ra chính xác một người lãnh đạo đủ tâm, tầm, tài có ảnh hưởng đến vận mệnh của Đất nước.

Hi vọng trong thời gian tới đây, Đảng Cộng sản Việt Nam sớm bầu ra tân Tổng Bí thư đạt đủ tâm, tầm, tài, đặc biệt có thể tiếp nối được tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, tinh thần của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc. 

Ân Quang – 31/07/2024