THỪA KẾ TÀI SẢN SỐ: TÀI KHOẢN MẠNG XÃ HỘI VÀ TIỀN ẢO CÓ ĐƯỢC CHIA DI SẢN?

1. Tình huống pháp lý

Anh Minh là một TikToker nổi tiếng và là nhà đầu tư tài chính sở hữu một kênh TikTok có hơn 2 triệu lượt theo dõi (mang lại thu nhập hàng tháng từ quảng cáo khoảng 100 triệu đồng). Ngoài ra, anh còn sở hữu một ví điện tử chứa một lượng lớn tiền mã hóa (Crypto) trị giá khoảng 2 tỷ đồng. Đầu năm 2026, anh Minh đột ngột qua đời do bạo bệnh và không kịp để lại di chúc.

Sau khi anh mất, bố mẹ đẻ và vợ anh xảy ra tranh chấp gay gắt về việc phân chia khối tài sản này. Người vợ cho rằng kênh TikTok gắn liền với hình ảnh cá nhân và mật khẩu ví điện tử do chị quản lý nên thuộc về chị. Bố mẹ anh Minh lại yêu cầu phải định giá kênh TikTok và số tiền mã hóa để chia đều theo hàng thừa kế thứ nhất.

Gia đình liên hệ Luật sư để hỏi: “Pháp luật hiện hành quy định thế nào về việc thừa kế tài sản số?”

2. Quy định pháp luật

Thừa kế tài sản số là một lĩnh vực mới mẻ và phức tạp, cần soi chiếu dưới các quy định của Bộ luật Dân sự 2015.

Căn cứ Điều 46 Luật Công nghiệp Công nghệ số 2025 thì tài sản số là tài sản theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015, được thể hiện dưới dạng dữ liệu số, được tạo lập, phát hành, lưu trữ, chuyển giao và xác thực bởi công nghệ số trên môi trường điện tử.

Căn cứ Điều 105, tài sản là vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản. Tài sản bao gồm bất động sản và động sản.

Căn cứ Điều 115, quyền tài sản là quyền trị giá được bằng tiền, bao gồm quyền tài sản đối với đối tượng quyền sở hữu trí tuệ, quyền sử dụng đất và các quyền tài sản khác.

Theo đó, đối với kênh mạng xã hội (TikTok, Facebook, YouTube), bản thân tài khoản là “quyền tiếp cận dịch vụ” theo điều khoản của nhà mạng. Tuy nhiên, quyền khai thác thương hiệu, quyền nhận tiền doanh thu quảng cáo phát sinh từ kênh đó được coi là Quyền tài sản và hoàn toàn có thể trở thành di sản thừa kế theo Điều 612.

Đối với tiền mã hóa (Crypto/Tiền ảo), pháp luật Việt Nam chưa công nhận tiền mã hóa là một loại “tiền tệ” hay “phương thức thanh toán” hợp pháp. Tuy nhiên, nếu xét dưới góc độ là một loại “quyền tài sản” (quyền trị giá được bằng tiền từ việc giao dịch), thực tiễn pháp lý đang có những bước chuyển biến để bảo vệ quyền lợi của người thừa kế khi có tranh chấp thực tế.

Căn cứ Điều 651, nếu không có di chúc, các quyền tài sản này sẽ được chia đều cho những người thừa kế thuộc hàng thừa kế thứ nhất (vợ, bố đẻ, mẹ đẻ, con đẻ…).

3. Đánh giá

Dưới góc nhìn pháp lý, “tài sản số” đang cần bổ sung thêm các văn bản hướng dẫn pháp lý nhất định nhưng không có nghĩa là không thể phân chia. Việc người vợ cho rằng mình giữ mật khẩu thì có quyền sở hữu toàn bộ là sai quy định. Kênh TikTok tạo ra thu nhập trong thời kỳ hôn nhân là tài sản chung vợ chồng, phần của anh Minh trong đó (50%) sẽ biến thành di sản và phải chia đều cho cả vợ và bố mẹ anh.

Tuy vậy, phần khó nhất trong tình huống này không nằm ở “luật chia” mà nằm ở “biện pháp thực thi”:

Đối với kênh TikTok, các bên phải thỏa thuận để một người tiếp tục vận hành và định giá giá trị thương mại của kênh để thối lại bằng tiền mặt cho các đồng thừa kế khác.

Đối với tiền mã hóa, nếu người vợ cố tình giấu mật khẩu (Private Key/Passphrase), Tòa án rất khó can thiệp bằng biện pháp hành chính vì tính bảo mật và ẩn danh của công nghệ Blockchain. Đây là rủi ro cực lớn khiến di sản có nguy cơ bị “đóng băng” vĩnh viễn.

4. Kết luận

Tài sản số đang ngày càng có giá trị kinh tế lớn nhưng cơ chế bảo hộ và phân chia thừa kế vẫn còn nhiều điểm cần nghiên cứu, đưa ra giải pháp. Việc giải quyết các tranh chấp này đòi hỏi sự linh hoạt, kết hợp giữa quy định pháp luật dân sự và các giải pháp công nghệ.

Để bảo vệ quyền lợi cho người thân và tránh những tranh chấp công nghệ phức tạp, các cá nhân sở hữu tài sản số giá trị cao nên có thói quen lập di chúc (có thể bằng văn bản có công chứng) và bàn giao phương thức bảo mật (mật khẩu, khóa bảo mật) cho người đáng tin cậy hoặc thông qua các dịch vụ lưu trữ di chúc an toàn. Đừng để những tài sản vô hình nhưng có giá trị hữu hình bị tranh chấp hoặc biến mất chỉ vì sự thiếu chuẩn bị pháp lý trong thời đại số.

Trên đây là tư vấn pháp lý mà Luật Bắc Dương tổng hợp và cập nhật. Chân thành cảm ơn Quý độc giả đã quan tâm theo dõi!

Ân Quang – 18/05/2026

Nguồn: Bộ luật Dân sự 2015, và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan

Zalo tư vấn pháp luật MIỄN PHÍ: https://zalo.me/0903208938