Con ngoài giá thú khi khai sinh có được mang họ của cha

  1. Con ngoài giá thú là gì?

Hiện nay, pháp luật Việt Nam chưa có quy định cụ thể về thế nào là con ngoài giá thú. Tuy nhiên có thể hiểu con ngoài giá thú là con sinh ra khi cha mẹ không có quan hệ hôn nhân hợp pháp theo quy định của pháp luật.

Theo đó, nếu thuộc một trong số các trường hợp sau đây thì được xác định là con ngoài giá thú:

– Con sinh ra khi cha mẹ đều là người độc thân, không có đăng ký kết hôn;

– Con sinh ra khi có cha/ mẹ hoặc cả cha và mẹ có hôn nhân hợp pháp với người khác.

– Con sinh ra khi cha mẹ đã ly hôn và tái hợp nhưng không đăng ký kết hôn lại.

  1. Xác định cha mẹ cho con ngoài giá thú

Việc xác định con trong giá thú hay con ngoài giá thú được quy định cụ thể trong Luật Hôn nhân và gia đình. Theo đó, nguyên tắc xác định cha, mẹ cho con trong giá thú được quy định tại Điều 88 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 như sau:

“- Con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân hoặc do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân là con chung của vợ chồng.

Con được sinh ra trong thời hạn 300 ngày kể từ thời điểm chấm dứt hôn nhân được coi là con do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân.

Con sinh ra trước ngày đăng ký kết hôn và được cha mẹ thừa nhận là con chung của vợ chồng.

Trong trường hợp cha, mẹ không thừa nhận con thì phải có chứng cứ và phải được Tòa án xác định”.

Trên thực tế, khi con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân được xác định là con chung của vợ chồng. Trường hợp muốn xác định lại cha ruột của con thì cần làm thủ tục xác định cha, mẹ con tại cơ quan đăng ký hộ tịch hoặc khởi kiện về vấn đề xác định cha, mẹ, con ngoài giá thú nếu có tranh chấp.

  1. Có được mang họ của cha khi sinh con ngoài giá thú?

Theo quy định tại Luật Hộ tịch năm 2014 và Điều 15 Nghị định 123/2015/NĐ-CP hướng dẫn luật hộ tịch về việc đăng ký khai sinh cho trẻ chưa xác định được cha, mẹ như sau:

“Ủy ban nhân dân cấp xã nơi trẻ đang cư trú có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho trẻ chưa xác định được cha, mẹ.

Trong trường hợp chưa xác định được cha thì khi đăng ký khai sinh họ, dân tộc, quê quán, quốc tịch của con được xác định theo họ, dân tộc, quê quán, quốc tịch của mẹ; phần ghi về cha trong Sổ hộ tịch và Giấy khai sinh của trẻ để trống.

Nếu vào thời điểm đăng ký khai sinh, người cha yêu cầu làm thủ tục nhận con, Ủy ban nhân dân cấp xã kết hợp giải quyết việc nhận con và đăng ký khai sinh”.

Vì vậy, vào thời điểm làm giấy khai sinh cho con, người mẹ có thể tiến hành thủ tục nhận cha cho con, UBND cấp xã sẽ kết hợp việc nhận con và làm giấy khai sinh cho trẻ. Khi đó, trong sổ đăng ký khai sinh và giấy khai sinh của trẻ có đầy đủ tên cha và mẹ, trẻ có thể mang họ của cha.

  1. Thủ tục giải quyết việc đăng ký khai sinh và nhận cha, mẹ, con

Tại Điều 12 Thông tư 15/2015/TT-BTP hướng dẫn Luật hộ tịch quy định về việc kết hợp giải quyết đăng ký khai sinh và nhận cha, mẹ, con như sau:

“Khi đăng ký khai sinh cho trẻ em mà có người yêu cầu đăng ký nhận cha, mẹ, con thì cơ quan đăng ký hộ tịch kết hợp giải quyết thủ tục đăng ký khai sinh và thủ tục đăng ký nhận cha, mẹ, con như sau:

Hồ sơ gồm:

– Tờ khai đăng ký khai sinh và Tờ khai đăng ký nhận cha, mẹ, con theo mẫu quy định;

– Giấy chứng sinh hoặc giấy tờ thay Giấy chứng sinh theo quy định của Luật hộ tịch;

– Chứng cứ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con theo quy định tại Điều 11 của Thông tư 15/2015/TT-BTP (có thể là Văn bản của cơ quan y tế, cơ quan giám định hoặc cơ quan khác có thẩm quyền ở trong nước hoặc nước ngoài xác nhận quan hệ cha con, mẹ con; thư từ, phim ảnh, băng, đĩa, đồ dùng, vật dụng khác chứng minh mối quan hệ cha con, quan hệ mẹ con và văn bản cam đoan của cha, mẹ về việc trẻ em là con chung của hai người, có ít nhất hai người thân thích của cha, mẹ làm chứng.)

– CCCD/CMND của người đi làm giấy khai sinh cho trẻ (bản sao).

Trình tự giải quyết được thực hiện theo như thủ tục đăng ký khai sinh và thủ tục nhận cha, mẹ con quy định tại Luật hộ tịch. Thời hạn giải quyết hồ sơ là 03 ngày làm việc, trong trường hợp phức tạp, có thể kéo dài đến 05 ngày. Giấy khai sinh và Trích lục đăng ký nhận cha, mẹ, con được cấp đồng thời cho người yêu cầu.”

Như vậy, sau khi có quyết định công nhận việc nhận cha cho con, trong sổ đăng ký khai sinh và giấy khai sinh của người con, người con được mang họ và quê quán của cha, trừ trường hợp hai người có thỏa thuận lấy họ đứa trẻ theo họ của người mẹ.