CÔNG DÂN ĐI LÀM, ĐI HỌC XA NHÀ BỎ PHIẾU BẦU CỬ Ở ĐÂU?

1. Tình huống pháp lý

Tôi rời thành phố Hà Nội vào thành phố Cần Thơ làm việc hơn một năm nay. Hiện tại, gia đình tôi báo tất cả công dân vào ngày 15/03/026 này đi bỏ phiếu bầu cử hội đồng nhân dân cac cấp.

Xin hỏi, tham gia bỏ phiếu bầu cử có bắt buộc không? Tôi cần xử lý tình huống trên như thế nào? Tôi xin cảm ơn.

2. Quy định pháp luật

Theo Điều 27 Hiến pháp năm 2013 và Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân năm 2015: Tính đến ngày bầu cử được công bố, công dân nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đủ 18 tuổi trở lên có quyền bầu cử và đủ 21 tuổi trở lên có quyền ứng cử vào Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp theo quy định của Luật này.

Như vậy, pháp luật xác định bầu cử là quyền của công dân, không phải là nghĩa vụ bắt buộc phải thực hiện. Pháp luật chưa quy định xử phạt vi phạm hành chính đối với trường hợp đủ điều kiện nhưng không tham gia bầu cử

Tuy nhiên, Điều 15 Hiến pháp 2013 cũng nêu rõ, quyền công dân không tách rời nghĩa vụ công dân. Điều này thể hiện trách nhiệm của mỗi công dân trong việc tham gia các hoạt động chính trị – xã hội quan trọng của đất nước. Hiện nay, Nhà nước chủ yếu thực hiện các biện pháp tuyên truyền, vận động và tạo điều kiện thuận lợi để cử tri tham gia bỏ phiếu.

Theo tài liệu hướng dẫn của Hội đồng Bầu cử quốc gia, cử tri là công dân đang làm việc xa nhà không cần thiết phải trở về quê để thực hiện quyền bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2030.

Dựa trên nguyên tắc của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015: “Mỗi công dân chỉ được ghi tên vào một danh sách cử tri ở nơi mình thường trú hoặc tạm trú”. Cử tri cần đăng ký với UBND cấp xã phường tại nơi làm việc để được ghi tên vào danh sách cử tri nơi mình đang tạm trú.

Theo đó, cử tri xin cấp giấy chứng nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi mình đã có tên trong danh sách cử tri để được bổ sung vào danh sách cử tri tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội và bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh theo khu vực bỏ phiếu mới.

Đối với trường hợp những cử tri có công việc đột xuất, phải rời khỏi nơi cư trú để đi nơi khác, không thể tham gia bỏ phiếu ở nơi mình đã được ghi tên vào danh sách cử tri (ví dụ như đi công tác, đi học, du lịch, nghỉ dưỡng, chữa bệnh, thăm thân…) thì có thể xin giấy chứng nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã (nơi mình đã có tên trong danh sách cử tri) để được bổ sung tên vào danh sách cử tri và tham gia bỏ phiếu bầu cử ở nơi mình có thể tham gia bỏ phiếu.

Khi cấp giấy chứng nhận, Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ ghi vào danh sách cử tri tại khu vực bỏ phiếu thuộc địa phương mình bên cạnh tên cử tri cụm từ “Bỏ phiếu ở nơi khác”.

3. Đánh giá

Quyền bầu cử đồng thời cũng là trách nhiệm của mỗi công dân trong việc tham gia các hoạt động chính trị – xã hội quan trọng của đất nước. Người dân cần lưu ý các thông tin hướng dẫn bầu cử để thực hiện đúng quyền, trách nhiệm của bản thân mình.

Hiện nay, Nhà nước tiến hành các biện pháp tuyên truyền, vận động và tạo điều kiện thuận lợi để cử tri tham gia bỏ phiếu, đặc biệt đối với các cử tri phải làm việc, học tập xa nhà hoặc phát sinh công việc đột xuất. Đây là sự quan tâm của Đảng, Nhà nước trong việc xây dựng và bảo đảm quyền bầu cử của toàn bộ công dân.

4. Kết luận

Như vậy, quyền bầu cử có thể thực hiện dù ở xa nhà, nơi thường trú. Hi vọng, với quyền bầu cử của mình, mỗi cử tri sẽ đánh giá khách quan, nghiêm túc và bầu ra hội đồng nhân dân có đủ tâm, tầm, tài gắng sức vì đất nước.

Trên đây là tư vấn của Luật Bắc Dương về tình huống trên. Trân trọng Cảm ơn Quý Độc giả đã dành thời gian theo dõi!

Ân Quang – 11/03/2026

Nguồn: Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015 và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan

Zalo tư vấn pháp luật MIỄN PHÍ: https://zalo.me/0903208938