HÀNG XÓM LẮP CAMERA CHĨA THẲNG SANG NHÀ MÌNH: XỬ LÝ THẾ NÀO CHO ĐÚNG LUẬT?

1. Tình huống pháp lý

Đầu năm 2026, gia đình chị Mai (trú tại một khu đô thị liền kề ở thành phố Hạ Long) bất ngờ phát hiện hàng xóm đối diện lắp đặt một chiếc camera an ninh góc rộng ngay dưới hiên tầng 2. Đáng nói, thay vì hướng xuống cửa nhà họ để bảo vệ tài sản, mắt camera lại được điều chỉnh chĩa thẳng sang phía ban công tầng 2 và cửa sổ phòng ngủ của con gái chị Mai. Mọi sinh hoạt cá nhân, từ việc phơi quần áo, ngồi hóng mát cho đến các khung giờ tắt đèn đi ngủ của gia đình chị đều nằm trọn trong góc quét của thiết bị này.

Cảm thấy quyền riêng tư bị xâm phạm nghiêm trọng, chị Mai đã sang trao đổi, đề nghị hàng xóm điều chỉnh lại góc camera hướng xuống đường hoặc về phía đất nhà họ. Tuy nhiên, người hàng xóm tỏ thái độ bất hợp tác, lập luận rằng họ lắp camera trên đất của họ, nhằm mục đích phòng chống trộm cắp chung cho cả ngõ, nhà chị Mai “không làm gì mờ ám thì không việc gì phải sợ”. Tình trạng này kéo dài khiến gia đình chị Mai vô cùng ức chế, căng thẳng đến mức phải luôn buông rèm kín mít giữa mùa hè.

Chị Mai đã liên hệ đến Luật sư để tìm phương án giải quyết triệt để mà không muốn xảy ra xô xát, cãi vã làm rạn nứt tình làng nghĩa xóm.

2. Quy định pháp luật

Quyền bí mật đời tư là một trong những quyền nhân thân thiêng liêng nhất của công dân, được Hiến pháp và Bộ luật Dân sự bảo vệ tuyệt đối. Việc lấy lý do “bảo vệ an ninh” để tự ý giám sát không gian riêng tư của người khác là hành vi vi phạm pháp luật rõ ràng.

Về quyền tôn trọng đời sống riêng tư, căn cứ Điều 38 Bộ luật Dân sự 2015, đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ. Việc thu thập, lưu giữ, sử dụng, công khai thông tin liên quan đến đời sống riêng tư, bí mật cá nhân phải được người đó đồng ý. Ngôi nhà của mỗi công dân là không gian riêng tư cốt lõi; việc hàng xóm tự ý đặt góc camera ghi lại hình ảnh sinh hoạt bên trong nhà hay ban công nhà chị Mai mà không có sự đồng ý của gia đình chị là hành vi xâm phạm quyền nhân thân nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, Luật An ninh mạng cũng nghiêm cấm hành vi sử dụng không gian mạng, các thiết bị điện tử để bêu rếu, xâm phạm đời tư hoặc gây ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Nếu người hàng xóm sử dụng các hình ảnh ghi hình được từ camera này để đăng tải lên mạng xã hội, phát tán với mục đích bêu rếu hoặc bôi nhọ, họ có thể bị xử phạt vi phạm hành chính từ 10 triệu đến 20 triệu đồng theo quy định về xử phạt trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghệ thông tin. Trong trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng, hành vi này thậm chí có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội làm nhục người khác theo Điều 155 Bộ luật Hình sự.

Về công cụ chế tài, nếu hành vi xâm phạm đời tư gây ra những tổn thất về mặt tinh thần hoặc gián tiếp ảnh hưởng đến cuộc sống, công việc, căn cứ Điều 584 và Điều 592 Bộ luật Dân sự 2015, người bị hại hoàn toàn có quyền khởi kiện dân sự đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng do danh dự, nhân phẩm, uy tín hoặc quyền nhân thân khác bị xâm phạm. Tòa án có quyền ra phán quyết buộc bên vi phạm phải tháo dỡ, di dời hoặc điều chỉnh góc quay của thiết bị để chấm dứt hành vi xâm phạm.

3. Đánh giá

Dưới góc nhìn pháp lý, tranh chấp liên quan đến camera an ninh của hàng xóm là một dạng xung đột đô thị mới phát sinh, rất phức tạp vì ranh giới mong manh giữa “quyền bảo vệ tài sản hợp pháp” và “hành vi xâm phạm đời tư”. Nhiều người dân hiện nay vẫn giữ tư duy ấu trĩ rằng chỉ cần thiết bị gắn trên tường nhà mình, dùng điện nhà mình thì muốn quay đi đâu là quyền của mình. Đây là một nhận thức sai lầm tai hại, bởi quyền sở hữu tài sản của cá nhân này luôn phải dừng lại trước ranh giới quyền nhân thân và không gian sống của cá nhân khác.

Trong trường hợp của gia đình chị Mai, việc người hàng xóm lấy cớ “phòng chống trộm cắp” để biện minh cho góc quay chĩa thẳng vào phòng ngủ nhà người khác là một sự ngụy biện. Góc máy không thể coi là phục vụ mục đích an ninh công cộng khi nó tập trung thu phóng hình ảnh sinh hoạt riêng tư của một gia đình cụ thể. Sự im lặng hay chịu đựng của gia đình chị Mai bằng cách đóng rèm chỉ làm dung túng cho hành vi sai trái. Biện pháp đúng đắn ở đây là phải sử dụng áp lực từ chính quyền địa phương và các chứng cứ kỹ thuật để buộc con mắt camera kia phải quay về đúng vị trí hợp pháp của nó.

4. Kết luận

Giải quyết tranh chấp camera với hàng xóm đòi hỏi sự khéo léo, thượng tôn pháp luật, ưu tiên các biện pháp hòa giải thông qua cơ quan quản lý cơ sở và tuyệt đối không được tự ý dùng gậy gộc đập phá, xịt sơn làm hỏng thiết bị của hàng xóm kẻo tự biến mình thành người vi phạm pháp luật về tội hủy hoại tài sản.

Để bảo vệ không gian sống bình yên cho gia đình, chị Mai cần phối hợp cùng Luật sư thực hiện quy trình xử lý ba bước bài bản. Bước đầu tiên, chị Mai cần chụp ảnh, quay phim lại hiện trạng vị trí đặt camera của hàng xóm làm bằng chứng, đồng thời có thể nhờ Thừa phát lại lập vi bằng để ghi nhận hướng chĩa của mắt camera đối chiếu với các ô cửa sổ nhà mình. Bước thứ hai, chị gửi đơn kiến nghị phản ánh sự việc lên Ban quản lý khu phố, Tổ dân phố hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã/phường để yêu cầu tổ chức một buổi hòa giải chính thức, có sự chứng kiến của công an khu vực nhằm phân tích rõ hành vi vi phạm cho người hàng xóm hiểu. Cuối cùng, nếu cuộc hòa giải thất bại và người hàng xóm vẫn ngoan cố, chị Mai dưới sự hỗ trợ của Luật sư sẽ nộp đơn khởi kiện ra Tòa án nhân dân có thẩm quyền, yêu cầu Tòa án áp dụng các biện pháp khẩn cấp tạm thời buộc di dời camera và đòi bồi thường tổn thất tinh thần theo đúng quy định của Bộ luật Dân sự, trả lại sự tự do và tôn nghiêm cho mái ấm gia đình.

Trên đây là tư vấn pháp lý mà Luật Bắc Dương tổng hợp và cập nhật. Chân thành cảm ơn Quý độc giả đã quan tâm theo dõi!

Ân Quang – 23/06/2026

Nguồn: Bộ luật Dân sự 2015 và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan.

Zalo tư vấn pháp luật MIỄN PHÍ: https://zalo.me/0903208938