Không có tên trong di chúc có được hưởng di sản thừa kế?

Nhiều người cho rằng việc không được nêu tên trong di chúc đồng nghĩa với việc mất hoàn toàn quyền thừa kế. Tuy nhiên, theo quy định của pháp luật Việt Nam, trong một số trường hợp nhất định, người không có tên trong di chúc vẫn được hưởng di sản. Cơ chế này được pháp luật gọi là “người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc”.
Dưới đây, Luật Bắc Dương xin làm rõ vấn đề nhằm giúp Quý độc giả hiểu và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

1. Di chúc là gì?

Khái niệm về Di chúc được quy định tại điều 624 Bộ Luật Dân sự 2015 cụ thể:

“Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết.”

Như vậy, có thể hiểu Di chúc là văn bản hoặc lời nói thể hiện ý chí tự nguyện, đơn phương của một cá nhân nhằm chuyển quyền định đoạt tài sản thuộc sở hữu của mình cho người khác, và sự định đoạt này chỉ phát sinh hiệu lực pháp luật khi người lập di chúc qua đời.

2. Căn cứ pháp lý về người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc

Điều 644 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc như sau:

“1. Những người sau đây vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật, nếu di sản được chia theo pháp luật, trong trường hợp họ không được người lập di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ được hưởng phần di sản ít hơn hai phần ba suất đó:
a) Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng;
b) Con thành niên mà không có khả năng lao động.

2. Quy định tại khoản 1 Điều này không áp dụng đối với người từ chối nhận di sản theo Điều 620 hoặc người không có quyền hưởng di sản theo khoản 1 Điều 621 của Bộ luật này.”

Như vậy, các chủ thể được hưởng thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc bao gồm: Con chưa thành niên; cha, mẹ; vợ hoặc chồng; con đã thành niên nhưng không có khả năng lao động.

3. Mức hưởng của người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc

Theo khoản 1 Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015, những người thuộc diện thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc vẫn được hưởng ít nhất bằng 2/3 suất của một người thừa kế theo pháp luật, nếu di sản được chia theo pháp luật.

4. Kết luận

Có thể thấy, pháp luật Việt Nam mang tính nhân văn cao khi thiết lập cơ chế bảo vệ quyền lợi của những người thân thích gần gũi nhất với người để lại di sản, ngay cả khi họ không được nhắc đến trong di chúc. Tuy nhiên, trên thực tế, việc xác định suất thừa kế, kỷ phần bắt buộc, định giá tài sản và thực hiện thủ tục yêu cầu bảo vệ quyền lợi thường phát sinh nhiều tranh chấp phức tạp.

Trên đây là nội dung tư vấn của Luật Bắc Dương về người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc. Trường hợp Quý độc giả có nhu cầu tư vấn chuyên sâu hoặc hỗ trợ thực hiện các thủ tục pháp lý liên quan đến thừa kế, vui lòng liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ kịp thời và hiệu quả.