Mua bán thuốc lá điện tử có vi phạm pháp luật không?

       Ngày nay, thuốc lá điện tử (hay còn gọi là vape, pod,…) đang rất thịnh hành,đặc biệt là với giới trẻ. Mọi người có thể dễ dàng thấy việc buôn bán thuốc lá điện tử xuất hiện trên các trang mạng internet . Chưa nói về các hoạt chất trong thuốc lá điện tử gây ảnh hướng như thế nào tới sức khoẻ người dùng và những người xung quanh, vậy việc mua bán loại thuốc lá này có vi phạm pháp luật hay không? Nếu có thì sẽ bị xử lý như thế nào? Bài viết sau đây của Luật Bắc Dương sẽ giúp các bạn hiểu rõ hơn.

Cơ sở pháp lý:

• Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá 2012;
• Nghị định 67/2013/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá về kinh doanh thuốc lá (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 106/2017/NĐ-CP);
• Nghị định 98/2020/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.

1. Thuốc lá điện tử là gì?

       Thuốc lá điện tử được hiểu là các thiết bị điện tử sử dụng pin để làm nóng dung dịch có chứa nicotine và các chất hóa học khác, đựng trong ống/bình chứa dùng một lần hoặc có thể tái nạp khí cho người sử dụng hít vào. Thuốc lá điện tử được hiểu là dạng mô phỏng theo hình dạng chức năng của thuốc lá thông thường, không tạo khói mà tạo ra luồng hơi có mùi vị và cảm giác giống thuốc lá thật.

         Trong đó, theo quy định tại Điều 3 Nghị định 67/2013/NĐ-CP, giải thích cụ thể như sau:

“Sản phẩm thuốc lá” là sản phẩm được sản xuất từ toàn bộ hay một phần nguyên liệu thuốc lá và được chế biến dưới dạng thuốc điếu, xì gà, thuốc lá sợi dùng để hút tẩu và các dạng sản phẩm khác dùng để hút, nhai, ngửi.”

       Như vậy, với tính chất có chứa nicotine và sử dụng dưới dạng hít vào, thuốc lá điện tử được xem là một sản phẩm thuốc lá.

2. Mua bán thuốc lá điện tử có vi phạm pháp luật không?

        Kinh doanh thuốc lá là ngành, nghề kinh doanh có điều kiện. Theo đó, tổ chức, cá nhân mua bán, chế biến, nhập khẩu nguyên liệu thuốc lá; sản xuất, mua bán, nhập khẩu thuốc lá phải có giấy phép do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp. Thuốc lá điện tử được xem là một dạng sản phẩm của thuốc lá nên việc kinh doanh, mua bán thuốc lá điện tử phải đáp ứng các điều kiện kinh doanh theo quy định tại Điều 26 Nghị định 67/2013/NĐ-CP. Cụ thể như sau:

       – Là doanh nghiệp được thành lập theo quy định của pháp luật;

      – Có địa điểm kinh doanh cố định, địa chỉ rõ ràng, đảm bảo các yêu cầu về kỹ thuật, trang thiết bị theo quy định;

      – Có hệ thống bán buôn sản phẩm thuốc lá trên địa bàn tỉnh nơi thương nhân đặt trụ sở chính (tối thiểu phải từ 02 thương nhân bán lẻ sản phẩm thuốc lá trở lên);

     – Có văn bản giới thiệu của Nhà cung cấp sản phẩm thuốc lá hoặc của các thương nhân phân phối sản phẩm thuốc lá ghi rõ địa bàn dự kiến kinh doanh;

     – Có kho hàng (hoặc hệ thống kho hàng) thuộc sở hữu hoặc đồng sở hữu theo hợp đồng liên doanh, liên kết góp vốn; hoặc có hợp đồng thuê kho hàng phù hợp với quy mô kinh doanh của doanh nghiệp (tối thiểu tổng diện tích phải từ 50m2 trở lên) đáp ứng yêu cầu bảo quản được chất lượng của sản phẩm thuốc lá trong thời gian lưu kho;

     – Có năng lực tài chính bảo đảm cho toàn bộ hệ thống bán buôn của doanh nghiệp hoạt động bình thường (có Giấy xác nhận của ngân hàng tối thiểu 01 tỷ Việt Nam đồng trở lên);

    – Có bản cam kết của doanh nghiệp về bảo đảm tuân thủ đầy đủ các yêu cầu điều kiện về phòng cháy, chữa cháy, bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật;

    – Phù hợp với Quy hoạch hệ thống mạng lưới mua bán sản phẩm thuốc lá được cấp có thẩm quyền phê duyệt. 

      Như vậy, pháp luật không cấm hành vi mua bán thuốc lá nói chung và thuốc lá điện tử nói riêng. Tuy nhiên, vì là ngành nghề kinh doanh có điều kiện nên người kinh doanh đáp cần ứng đầy đủ các yêu cầu về điều kiện kinh doanh thì mới được phép buôn bán hoặc bán lẻ sản phẩm thuốc lá điện tử.

      Do vậy, đối với các hành vi mua bán thuốc lá điện tử mà không có giấy phép kinh doanh đều có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật.

>>> Tham khảo ngay: Phân biệt tội Gây rối trật tự công cộng và tội Cố ý gây thương tích theo quy định của pháp luật hiện hành

3. Xử lý hành vi kinh doanh thuốc lá điện tử trái phép

      Về trách nhiệm hành chính

       Mua bán thuốc lá điện tử nói riêng và thuốc lá nói chung theo quy định của pháp luật là ngành nghề kinh doanh có điều kiện do đó chủ thể phải có giấy phép kinh doanh nếu không sẽ bị phạt tiền từ 10.000.000 – 15.000.000 đồng, kèm theo các hình thức phạt bổ sung là tước quyền sử dụng giấy phép và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp được quy định tại Điều 6, Nghị định 98/2020/NĐ-CP sửa đổi nghị định 17/2022/NĐ-CP cụ thể như sau:

       Điều 6. Hành vi vi phạm về hoạt động kinh doanh theo giấy phép kinh doanh:

Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây:

      a) Kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện mà không có giấy phép kinh doanh theo quy định;

      b) Kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện khi giấy phép kinh doanh được cấp đã hết hiệu lực;

      c) Kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện nhưng không đáp ứng điều kiện đầu tư kinh doanh theo quy định trong quá trình hoạt động kinh doanh;

      d) Sử dụng giấy phép kinh doanh của thương nhân khác để kinh doanh.

…

Biện pháp khắc phục hậu quả:

      a) Buộc nộp lại giấy phép kinh doanh bị tẩy xóa, sửa chữa làm thay đổi nội dung cho cơ quan, người có thẩm quyền đã cấp giấy phép đối với hành vi vi phạm quy định tại điểm a khoản 1 Điều này;

      b) Buộc nộp lại số lợi nhuận bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm quy định tại điểm b khoản 1, khoản 2, 3, 4 Điều này.

      Lưu ý: Mức phạt trên áp dụng với cá nhân có hành vi vi phạm, còn trường hợp tổ chức có hành vi vi phạm thì mức xử phạt gấp 02 lần mức xử phạt đối với cá nhân.

      Ngoài ra, cá nhân/pháp nhân buôn bán thuốc lá nhập lậu sẽ bị xử phạt hành chính về hành vi sản xuất, buôn bán, vận chuyển, tàng trữ, giao nhận hàng cấm với mức phạt lên đến 100.000.000 đồng và có thể bị áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung, các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định tại Điều 8 Nghị định 98/2020/NĐ-CP.

      Bên cạnh đó, người có hành vi vi phạm về bán sản phẩm thuốc lá, tùy theo các hành vi khác nhau như không treo biển thông báo không bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi, bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi,… sẽ bị xử phạt hành chính với mức phạt tương ứng tùy vào hành vi vi phạm theo quy định tại Điều 23 Nghị định 98/2020/NĐ-CP.

       Truy cứu trách nhiệm hình sự

       Người kinh doanh thuốc lá điện tử không có giấy phép kinh doanh hoặc thuốc lá điện tử không rõ nguồn gốc có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội sản xuất, buôn bán hàng cấm theo quy định tại Điều 190 BLHS 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017).

     Cụ thể, người có hành vi buôn bán thuốc lá điện tử không có giấy phép kinh doanh mà thu lợi bất chính từ 20.000.000 Đồng trở lên có thể bị xử lý hình sự với mức phạt tiền từ 100.000.000 Đồng tới 3.000.000.000 tỷ đồng hoặc bị phạt tù từ 01 đến 10 năm.

       Ngoài ra, người vi phạm có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm; pháp nhân vi phạm có thể bị cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm.

       Trên đây là bài viết của Luật Bắc Dương về vấn đề “Mua bán thuốc lá điện tử”. Trường hợp trong bản tư vấn có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong bản tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề, rất mong nhận được phản ánh của quý khách tới Luật Bắc Dương để được giải đáp.