Người vay tiền đột ngột qua đời thì xử lý hợp đồng vay tiền như thế nào ?

       

         Cho vay tiền là việc sử dụng nguồn tiền nhàn rỗi của mình, cho người khác vay để người vay nhằm mục đích giúp đỡ khó khăn hoặc mục đích sinh lời từ lãi suất của số tiền đó. Tuy nhiên, trong quá trình cho vay, đã xảy ra nhiều trường hợp mà người vay tiền không may qua đời. Vậy đối với trường hợp nêu trên, khoản nợ sẽ được xử lý như thế nào? Người cho vay có bị mất đi số tiền cho vay không? Và ai sẽ có nghĩa vụ phải trả nợ? Bài viết dưới đây của Luật Bắc Dương sẽ giải đáp thắc mắc trên cho Quý khách hàng về việc xử lý khoản nợ theo quy định của pháp luật:

Hợp đồng vay tiền là gì?

         Căn cứ theo quy định tại Điều 463 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về hợp đồng vay tài sản như sau:

        “Điều 463. Hợp đồng vay tài sản:

        Hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định.”

       Do đó, hợp đồng vay tiền là một dạng của hợp đồng vay tài sản. Hợp đồng vay tiền là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tiền cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay đúng số tiền và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định khác.

      Như vậy, bên vay có nghĩa vụ trả nợ cho bên cho vay, cụ thể:

      – Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn.

      – Trường hợp vay có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi như sau:

      + Lãi trên nợ gốc theo lãi suất thỏa thuận trong hợp đồng tương ứng với thời hạn vay mà đến hạn chưa trả;

      + Trường hợp chậm trả thì còn phải trả lãi theo mức lãi suất tối đa không quá 10%/năm của số tiền chậm trả.

Xử lý hợp đồng vay tiền và nghĩa vụ trả nợ như thế nào khi người vay tiền qua đời?

        Trong trường hợp này, Quý khác cần xem lại trong hợp đồng vay có ghi nhận cách xử lý trường hợp người đi vay mất thì hợp đồng có chấm dứt, không cần trả nợ nữa hay không?

        Nếu trong hợp đồng không đề cập đến thì nguyên tắc về pháp luật dân sự, nếu người anh đã mất có tài sản để lại thì phải hoàn thành nghĩa vụ trả nợ vay này trước khi phân chia di sản thừa kế theo Điều 615 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về các nghĩa vụ mà người thừa kế tài sản của người mất để lại, cụ thể:

       “Điều 615. Thực hiện nghĩa vụ tài sản do người mất để lại:

       1. Những người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản do người đã qua đời để lại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

       2. Trường hợp di sản chưa được chia thì nghĩa vụ tài sản do người đã qua đời để lại được người quản lý di sản thực hiện theo thỏa thuận của những người thừa kế trong phạm vi di sản do người mất để lại.

       3. Trường hợp di sản đã được chia thì mỗi người thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản do người mất để lại tương ứng nhưng không vượt quá phần tài sản mà mình đã nhận, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

       4. Trường hợp người thừa kế không phải là cá nhân hưởng di sản theo di chúc thì cũng phải thực hiện nghĩa vụ tài sản do người đã qua đời để lại như người thừa kế là cá nhân.”

       Đặc biệt, Điều 620 Bộ luật Dân sự 2015 quy định người thừa kế không được quyền từ chối nhận di sản trong trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác.

       Do đó, khi người vay tiền đã qua đời, người thừa kế của người này phải thực hiện nghĩa vụ trả nợ trong phạm vi di sản thừa kế được hưởng trừ trường hợp có thỏa thuận khác với người cho vay.

       Nếu người vay đã mất không hề có bất kỳ tài sản nào để lại thì hợp đồng vay chấm dứt vì chủ thể đã mất theo Điều 372 và Điều 422 của Bộ luật Dân sự.

>>> Tham khảo ngay: Hậu quả pháp lý khi bỏ cọc ?

       Tuy nhiên, cần lưu ý trường hợp, nếu trong hợp đồng vay tiền cho thỏa thuận chỉ người vay là người phải trả nợ thì khi người này mất, hợp đồng vay tiền sẽ chấm dứt bởi theo quy định tại khoản 3 Điều 422 Bộ luật Dân sự năm 2015, hợp đồng chấm dứt trong trường hợp:

       “Cá nhân giao kết hợp đồng chết, pháp nhân giao kết hợp đồng chấm dứt tồn tại mà hợp đồng phải do chính cá nhân, pháp nhân đó thực hiện;”

       Như vậy, khi người vay tiền đột ngột qua đời người thừa kế của người đó có nghĩa vụ trả tiền trong phạm vi di sản của người mất để lại, trừ trường hợp trong hợp đồng vay tiền thỏa thuận nghĩa vụ trả tiền phải do chính người vay trả hoặc có thoả thuận khác.

      Khi người vay tiền mất, bên cho vay có quyền yêu cầu người thừa kế của người vay trả tiền. Trường hợp người thừa kế cố ý không thực hiện nghĩa vụ trả nợ, bên cho vay có quyền khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi bị đơn cư trú. Kèm theo đơn khởi kiện, Bên cho vay cần phải có các giấy tờ chứng minh liên quan đến về việc cho vay, nhận tiền, tài liệu, chứng cứ chứng minh là người vay tiền mất có để lại di sản thừa kế để thực hiện nghĩa vụ trả nợ, những người thừa kế theo pháp luật hoặc theo di chúc của người vay tiền đã mất…

Tham khảo ngay: Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất viết tay có hiệu lực pháp lý ?

      Trên đây là bài viết của Luật Bắc Dương về vấn đề “Người vay tiền đột ngột qua đời thì xử lý hợp đồng vay tiền như thế nào ?”. Trường hợp bài viết có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong bản tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề, rất mong nhận được phản ánh của quý khách tới Luật Bắc Dương để được giải đáp.