ĐỐI THỦ LẬP FANPAGE GIẢ MẠO ĐỂ BÔI NHỌ THƯƠNG HIỆU: DOANH NGHIỆP CẦN LÀM GÌ?

1. Tình huống pháp lý

Đầu năm 2026, một công ty chuyên kinh doanh chuỗi cửa hàng hải sản sạch có tiếng tại thành phố Hạ Long bất ngờ nhận được hàng loạt phản hồi tiêu cực từ khách hàng về chất lượng dịch vụ và giá cả. Qua kiểm tra, bộ phận truyền thông của công ty phát hiện trên nền tảng mạng xã hội Facebook và TikTok xuất hiện các tài khoản có tên gọi, logo và bộ nhận diện thương hiệu giống đến 95% tài khoản chính thức của công ty. Đáng nói, các trang giả mạo này liên tục đăng tải các bài viết sai sự thật về việc chuỗi cửa hàng sử dụng chất bảo quản độc hại, đồng thời chủ động nhắn tin cho những khách hàng từng tương tác để chèo kéo họ mua sản phẩm của một thương hiệu đối thủ khác.

Bằng các biện pháp xác minh nội bộ, công ty phát hiện đứng sau các tài khoản giả mạo này chính là giám đốc của một cơ sở kinh doanh hải sản mới thành lập trên cùng địa bàn, nhằm mục đích hạ bệ uy tín của công ty để trục lợi. Hành vi này đã khiến doanh thu của chuỗi cửa hàng sụt giảm nghiêm trọng và làm lung lay niềm tin của người tiêu dùng.

Ban giám đốc công ty vô cùng bức xúc và đã liên hệ Luật sư để hỏi: Hành vi lập trang giả mạo nhằm hạ uy tín đối thủ bị pháp luật xử lý như thế nào và doanh nghiệp cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?

2. Quy định pháp luật

Hành vi giả mạo thương hiệu nhằm bôi nhọ uy tín và giành giật khách hàng của đối thủ là sự vi phạm trực diện điều cấm của pháp luật, bị chế tài nghiêm khắc bởi Luật Cạnh tranh 2018, Luật Sở hữu trí tuệ và hệ thống các nghị định xử phạt hành chính liên quan.

Căn cứ quy định tại Khoản 2 và Khoản 5 Điều 45 Luật Cạnh tranh 2018 về các hành vi cạnh tranh không lành mạnh bị nghiêm cấm, pháp luật cấm doanh nghiệp thực hiện hành vi gièm pha doanh nghiệp khác bằng cách trực tiếp hoặc gián tiếp đưa ra thông tin không trung thực, gây ảnh hưởng xấu đến uy tín, tình trạng tài chính hoặc hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đó; đồng thời cấm hành vi xâm phạm bí mật kinh doanh hoặc sử dụng chỉ dẫn thương mại gây nhầm lẫn để chèo kéo khách hàng bất hợp pháp. Việc đối thủ cố tình dùng tên tuổi của công ty bạn để đăng tin bôi nhọ chính là hành vi cạnh tranh bẩn điển hình.

Dưới góc độ quyền sở hữu trí tuệ, hành vi tự ý sử dụng logo, tên thương hiệu đã được bảo hộ để lập tài khoản mạng xã hội cấu thành hành vi xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu và tên thương mại. Căn cứ quy định tại Điều 129 Luật Sở hữu trí tuệ (sửa đổi, bổ sung 2022), mọi hành vi sử dụng dấu hiệu trùng hoặc tương tự với nhãn hiệu được bảo hộ cho hàng hóa, dịch vụ trùng hoặc tương tự mà có khả năng gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng về nguồn gốc hàng hóa, dịch vụ đều bị coi là hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của chủ sở hữu nhãn hiệu.

Khi các hành vi vi phạm này bị phanh phui, bên vi phạm sẽ phải đối mặt với các mức chế tài tài chính và biện pháp khắc phục hậu quả vô cùng nặng nề được quy định trực tiếp tại các văn bản xử phạt chuyên ngành. Căn cứ quy định về hành vi gièm pha đối thủ tại Điều 18 Nghị định số 75/2019/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực cạnh tranh, cá nhân thực hiện hành vi đưa thông tin không trung thực gây ảnh hưởng xấu đến uy tín của doanh nghiệp khác sẽ bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng; nếu đối tượng vi phạm là tổ chức, mức phạt này sẽ nhân đôi lên đến 100.000.000 đồng.

Song song đó, xét dưới góc độ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số, căn cứ Khoản 3 Điều 11 và Khoản 4 Điều 12 Nghị định số 99/2013/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 126/2021/NĐ-CP), hành vi tự ý sử dụng nhãn hiệu, tên thương mại giả mạo để kinh doanh, quảng cáo trên mạng internet sẽ bị xử phạt tiền theo giá trị hàng hóa, dịch vụ vi phạm hoặc phạt khung lên đến 250.000.000 đồng đối với tổ chức. Đi liền với hình thức phạt tiền, bên vi phạm bắt buộc phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả nghiêm khắc được đóng khung tại các nghị định này, bao gồm buộc phải gỡ bỏ toàn bộ thông tin giả mạo, xóa bỏ vĩnh viễn các tài khoản mạng xã hội vi phạm, đồng thời phải gánh chịu nghĩa vụ bồi thường toàn bộ thiệt hại kinh tế thực tế và chi phí thuê luật sư phát sinh cho doanh nghiệp bị hại theo quy định tại Điều 204 Luật Sở hữu trí tuệ.

3. Đánh giá

Dưới góc nhìn pháp lý, không gian mạng xã hội tuy ảo nhưng hậu quả thiệt hại mà nó gây ra cho các doanh nghiệp đời thực là vô cùng lớn và có tốc độ lan truyền chóng mặt. Nhiều cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ hiện nay vẫn giữ tư duy cạnh tranh tiểu nông khi cho rằng việc lập tài khoản ẩn danh, dùng sim rác để bôi nhọ đối thủ là phương thức “ném đá giấu tay” an toàn, không thể bị truy vết. Đây là một nhận thức hết sức sai lầm, bởi với sự phát triển của công nghệ giám định an ninh mạng và các quy định quản lý tài khoản chính chủ hiện nay, mọi dấu vết số của hành vi vu khống, giả mạo đều dễ dàng bị cơ quan Công an trích xuất và định danh chính xác đối tượng đứng sau.

Trong tình huống cụ thể của chuỗi cửa hàng hải sản, hành vi của đối thủ không chỉ đơn thuần là mâu thuẫn thương mại mà đã có dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng, chuyển dịch từ vi phạm hành chính sang nguy cơ bị xử lý hình sự nếu giá trị thiệt hại kinh tế được định lượng cụ thể. Việc sử dụng bộ nhận diện thương hiệu giả mạo để lừa dối người tiêu dùng, ép người tiêu dùng nhầm lẫn nhằm thay đổi hành vi mua sắm đã chà đạp lên các nguyên tắc đạo đức kinh doanh tối thiểu. Lập luận ẩn danh của bên vi phạm sẽ hoàn toàn sụp đổ khi doanh nghiệp bị hại biết cách sử dụng các công cụ pháp lý và phối hợp với cơ quan chức năng để lập hồ sơ đấu tranh kỹ thuật.

4. Kết luận

Bảo vệ danh tiếng thương hiệu trên không gian số là cuộc chiến sống còn của các doanh nghiệp trong bối cảnh thương mại điện tử bùng nổ hiện nay. Doanh nghiệp khi phát hiện bị bôi nhọ không nên chọn giải pháp im lặng hay tự đôi co đôi bên trên mạng xã hội, vì điều đó vô tình làm tăng tính lan truyền của thông tin tiêu cực và đẩy doanh nghiệp vào thế bị động.

Để xử lý triệt để hành vi cạnh tranh bẩn này và lấy lại sự trong sạch cho thương hiệu, công ty hải sản cần triển khai ngay quy trình tư pháp ba bước bài bản và quyết đoán dưới sự đồng hành của Luật sư. Bước đầu tiên, doanh nghiệp phải lập tức liên hệ với cơ quan Thừa phát lại để tiến hành lập vi bằng ghi nhận toàn bộ hiện trạng các trang giả mạo, các bài viết bôi nhọ và tin nhắn chèo kéo khách hàng nhằm cố định chứng cứ trước khi đối thủ xóa dấu vết. Tiếp theo, doanh nghiệp gửi văn bản yêu cầu chính thức kèm vi bằng đến ban quản trị nền tảng (Facebook, TikTok) để yêu cầu đánh sập các tài khoản giả mạo này. Cuối cùng, công ty cần làm đơn tố cáo hành vi cạnh tranh không lành mạnh và xâm phạm sở hữu trí tuệ gửi đến Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng, đồng thời khởi kiện ra Tòa án nhân dân có thẩm quyền để buộc đối thủ phải bồi thường thiệt hại dòng doanh thu bị sụt giảm, công khai xin lỗi trên các phương tiện thông tin đại chúng, bảo đảm sự nghiêm minh của pháp luật và giữ vững môi trường kinh doanh lành mạnh.

Trên đây là tư vấn pháp lý mà Luật Bắc Dương tổng hợp và cập nhật. Chân thành cảm ơn Quý độc giả đã quan tâm theo dõi!