BỊ ÉP VIẾT ĐƠN XIN NGHỈ VIỆC VÌ KHÔNG ĐẠT KPI: ĐÒI LẠI QUYỀN LỢI CÁCH NÀO?

1. Tình huống pháp lý

Tháng 03/2026, anh Hoàng làm Trưởng phòng Kinh doanh tại Công ty X (thành phố Cẩm Phả) theo Hợp đồng lao động xác định thời hạn 03 năm. Do ảnh hưởng chung của thị trường, trong 02 tháng liên tiếp (tháng 04 và tháng 05/2026), phòng của anh Hoàng không đạt doanh số KPI do Công ty giao.

Ngày 10/06/2026, Trưởng phòng Nhân sự gọi anh Hoàng lên làm việc, lập biên bản ghi nhận không hoàn thành nhiệm vụ và đưa ra hai lựa chọn: Một là anh Hoàng tự viết Đơn xin nghỉ việc vì lý do cá nhân; hai là Công ty sẽ ra Quyết định sa thải vì vi phạm kỷ luật, đồng thời khấu trừ toàn bộ lương tháng 05 và tiền thưởng quý chưa chi trả. Do lo sợ bị dính “vết đen” sa thải và mất lương, anh Hoàng đã hoảng loạn ký vào mẫu Đơn xin đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động do Phòng Nhân sự soạn sẵn. Ngay sau khi cầm đơn, Công ty X lập tức ra Quyết định chấm dứt hợp đồng lao động và từ chối chi trả các khoản trợ cấp với lý do “người lao động tự nguyện xin nghỉ”.

Nhận thấy mình bị chèn ép và gài bẫy pháp lý, anh Hoàng muốn khiếu nại/khởi kiện để đòi lại công bằng.

2. Quy định pháp luật

Tranh chấp về hành vi biến tướng ép buộc người lao động viết đơn nghỉ việc là vi phạm pháp luật lao động nghiêm trọng, đan xem giữa điều kiện đơn phương chấm dứt hợp đồng và quy trình xử lý kỷ luật lao động theo Bộ luật Lao động 2019.

Về căn cứ đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người sử dụng lao động, căn cứ Điểm a Khoản 1 Điều 36 Bộ luật Lao động 2019, doanh nghiệp chỉ được quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng khi người lao động thường xuyên không hoàn thành công việc theo hợp đồng lao động. Tuy nhiên, tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành công việc phải được quy định cụ thể trong Quy chế đánh giá mức độ hoàn thành công việc của doanh nghiệp (đã tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở) và phải được ban hành công khai. Việc chỉ dựa vào KPI 02 tháng để ép nghỉ việc mà không có Quy chế hợp pháp là hoàn toàn trái luật.

Về tính vô hiệu của Đơn xin nghỉ việc do bị đe dọa, cưỡng ép, căn cứ Điều 127 Bộ luật Dân sự 2015 (áp dụng trong quan hệ lao động), giao dịch dân sự/hành vi pháp lý được thực hiện do bị đe dọa, cưỡng ép là giao dịch vô hiệu. Việc Công ty đe dọa “không trả lương/thưởng” để buộc anh Hoàng ký đơn là hành vi che giấu việc sa thải/chấm dứt hợp đồng trái pháp luật.

Về nghĩa vụ bồi thường khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật, căn cứ Điều 41 Bộ luật Lao động 2019:

– Công ty phải nhận anh Hoàng trở lại làm việc theo hợp đồng lao động đã ký.

– Phải trả đủ tiền lương, đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp trong những ngày anh Hoàng không được làm việc.

– Phải trả thêm cho anh Hoàng một khoản tiền ít nhất bằng 02 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.

– Trường hợp anh Hoàng không muốn trở lại làm việc, ngoài khoản tiền bồi thường nêu trên, Công ty còn phải trả Trợ cấp nghỉ việc theo quy định tại Điều 46 Bộ luật Lao động 2019.

3. Đánh giá

Dưới góc nhìn pháp lý, “ép viết đơn xin nghỉ việc” là chiêu trò phổ biến nhưng rất tinh vi của nhiều doanh nghiệp nhằm né tránh các nghĩa vụ pháp lý khi sa thải nhân sự. Họ lợi dụng sự thiếu am hiểu pháp luật, tâm lý hoang mang và lo sợ bị ảnh hưởng đến hồ sơ xin việc tương lai của người lao động để hợp thức hóa hồ sơ thành “người lao động tự nguyện nghỉ việc”, từ đó “chối bỏ” tiền trợ cấp thôi việc và các khoản bồi thường do sa thải trái luật.

Trong tình huống của anh Hoàng, bức tranh pháp lý phản ánh sự chèn ép rõ ràng. Đơn xin nghỉ việc của anh Hoàng chứa đựng khuyết tật về mặt ý chí do bị đe dọa, cưỡng ép tước đoạt quyền lợi tiền lương. Khi đưa ra Tòa án, nếu người lao động cung cấp được chứng cứ chứng minh áp lực ép buộc, Tòa án sẽ tuyên Quyết định chấm dứt hợp đồng lao động của Công ty X là hành vi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật và buộc Công ty phải bồi thường toàn bộ thiệt hại theo quy định tại Điều 41 Bộ luật Lao động 2019.

4. Kết luận

Xử lý tranh chấp khi bị ép viết đơn xin nghỉ việc đòi hỏi người lao động phải nhanh chóng thu thập chứng cứ chứng minh sự ép buộc, gửi đơn khiếu nại đến Thanh tra Lao động hoặc khởi kiện ra Tòa án nhân dân để bảo vệ quyền lợi chính đáng.

Để đòi lại công bằng và các khoản bồi thường tài chính, anh Hoàng dưới sự đồng hành của Luật sư cần thực hiện quy trình ba bước xử lý chuẩn mực:

Bước 1: Thu thập và củng cố chứng cứ về sự ép buộc: Thu thập lại toàn bộ tin nhắn, email, file ghi âm cuộc họp ngày 10/06/2026, các thông báo đe doạ trừ lương/thưởng và sao kê tài khoản ngân hàng chứng minh việc Công ty giam lương tháng 05.

Bước 2: Gửi Văn bản Rút đơn xin nghỉ việc và Khiếu nại nội bộ: Lập tức gửi văn bản bằng thư bảo đảm đến Ban Giám đốc Công ty X tuyên bố Hủy bỏ/Rút lại Đơn xin nghỉ việc do bị cưỡng ép, đồng thời đề nghị Công ty hủy bỏ Quyết định chấm dứt hợp đồng lao động và sắp xếp cho anh Hoàng quay lại làm việc.

Bước 3: Khởi kiện ra Tòa án nhân dân có thẩm quyền: Trường hợp Công ty không giải quyết hoặc bác bỏ khiếu nại, anh Hoàng nộp đơn khởi kiện trực tiếp ra Tòa án nhân dân khu vực nơi Công ty X đặt trụ sở (được miễn nộp tiền tạm ứng án phí theo quy định) để yêu cầu Tòa án tuyên bố hành vi chấm dứt hợp đồng của Công ty X là trái pháp luật; buộc Công ty trả đủ tiền lương bị giam, bồi thường ít nhất 02 tháng tiền lương và trợ cấp thôi việc theo Điều 41 Bộ luật Lao động 2019.

Trên đây là tư vấn pháp lý mà Luật Bắc Dương tổng hợp và cập nhật. Chân thành cảm ơn Quý độc giả đã quan tâm theo dõi!

Ân Quang – 28/07/2026

Nguồn: Bộ luật Lao động 2019 và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan.

Zalo tư vấn pháp luật MIỄN PHÍ: https://zalo.me/0903208938