Trách nhiệm hình sự về tội rửa tiền

Rửa tiền là gì?

Căn cứ tại khoản 1 Điều 3 Luật Phòng chống rửa tiền 2022, rửa tiền là hành vi của tổ chức, cá nhân nhằm hợp pháp hóa nguồn gốc của tài sản do phạm tội mà có.

Theo quy định tại Điều 324 BLHS 2015, sửa đổi bổ sung 2017 về các hành vi được quy định là rửa tiền bao gồm:

– Tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào giao dịch tài chính, ngân hàng hoặc giao dịch khác nhằm che giấu nguồn gốc bất hợp pháp của tiền, tài sản do mình phạm tội mà có hoặc biết hay có cơ sở để biết là do người khác phạm tội mà có;

– Sử dụng tiền, tài sản do mình phạm tội mà có hoặc biết hay có cơ sở để biết là do người khác thực hiện hành vi phạm tội mà có vào việc tiến hành các hoạt động kinh doanh hoặc hoạt động khác;

– Che giấu thông tin về nguồn gốc, bản chất thực sự, vị trí, quá trình di chuyển hoặc quyền sở hữu đối với tiền, tài sản do mình phạm tội mà có hoặc biết hay có cơ sở để biết là do người khác phạm tội mà có hoặc cản trở việc xác minh các thông tin đó;

– Thực hiện một trong các hành vi nêu trên đối với tiền, tài sản biết là có được từ việc chuyển dịch, chuyển nhượng, chuyển đổi tiền, tài sản do người khác thực hiện hành vi phạm tội mà có.

– Trợ giúp cho tổ chức, cá nhân có liên quan đến tội phạm nhằm trốn tránh trách nhiệm pháp lý bằng việc hợp pháp hóa nguồn gốc tài sản do phạm tội mà có;

– Chiếm hữu tài sản nếu tại thời điểm nhận tài sản đã biết rõ tài sản đó do phạm tội mà có, nhằm hợp pháp hóa nguồn gốc tài sản.

Ngoài ra, theo khoản 1, 2 Điều 1 Nghị quyết 03/2019/NQ-HĐTP quy định:

– Tiền sử dụng trong hoạt động rửa tiền bao gồm Việt Nam đồng, ngoại tệ; có thể là tiền mặt hoặc tiền trong tài khoản.

– Tài sản trong hoạt động rửa tiền bao gồm vật, giấy tờ có giá, các quyền tài sản theo quy định của Bộ luật Dân sự, có thể tồn tại dưới hình thức vật chất hoặc phi vật chất; động sản hoặc bất động sản; hữu hình hoặc vô hình; các chứng từ hoặc công cụ pháp lý chứng minh quyền sở hữu hoặc lợi ích đối với tài sản đó.

>>> Tham khảo ngay: Phạt vi phạm hợp đồng giữa Bộ luật Dân sự và Luật thương mại khác nhau như thế nào?

Trách nhiệm hình sự về tội rửa tiền đối với cá nhân

Cá nhân phạm tội rửa tiền sẽ bị truy cứu TNHS về tội rửa tiền theo quy định tại Điều 324 BLHS 2015, sửa đổi bổ sung 2017, cụ thể:

– Người nào thực hiện một trong các hành vi được xem là rửa tiền nêu trên thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

– Người phạm tội rửa tiền bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm khi thêm một trong những dấu hiệu sau: có tổ chức; lợi dụng chức vụ, quyền hạn; phạm tội 02 lần trở lên; có tính chất chuyên nghiệp; dùng thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt; tiền, tài sản phạm tội trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng; thu lợi bất chính từ 50.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng; tái phạm nguy hiểm.

– Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 15 năm: tiền, tài sản phạm tội trị giá 500.000.000 đồng trở lên; thu lợi bất chính 100.000.000 đồng trở lên; gây ảnh hưởng xấu đến an toàn hệ thống tài chính, tiền tệ quốc gia.

Đối với tội rửa tiền, người chuẩn bị phạm tội cũng sẽ có thể bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

Ngoài ra, áp dụng hình phạt bổ sung đối với người phạm tội rửa tiền như sau: phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Đứng tên 116 “công ty ma” để rửa tiền

Ngày 28/6, Công an TP.HCM đã bắt giữ Nguyễn Thị Hương (SN 1990, ngụ huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định) vì liên quan đến đường dây rửa tiền.

Nguyễn Thị Hương đang làm đại diện pháp luật cho 116 công ty trên địa bàn TP.HCM. Công an xác định, 116 công ty này đều đăng ký tại TP.HCM và đăng ký với tên nước ngoài. Trong đó, 5 công ty đăng ký tại quận 6, quận Tân Bình có 22 công ty, quận Tân Phú có 15 công ty, TP. Thủ Đức có 11 công ty, quận 10 có 10 công ty, quận 5 có 5 công ty. 116 công ty đều do Hương làm đại diện pháp luật, được thành lập trong khoảng thời gian từ tháng 12/2023 đến tháng 3/2024.

>>> Tham khảo ngay: Trong thời gian thử việc người lao động có được đóng các loại Bảo hiểm không?

Trước đó, ngày 27/4, Công an TP.HCM cho biết đã bắt giữ Nguyễn Thị Hương, Mai Trà My (SN 1992), Mai Vũ Minh (SN 1995), Lê Thị Thắm (SN 1976), Nguyễn Thị Thanh Thúy (SN 1989), Okoye Christinan Ikechukwy (SN 1985, quốc tịch Nigeria) và Eneh Davidson Caleb (SN 1996, quốc tịch Nigeria) để điều tra về hành vi rửa tiền.

Công an TP.HCM cũng bắt giữ Phạm Văn Nhân (SN 1990), Đỗ Viết Đại (SN 1971), Nguyễn Thị Kim Ngân (SN 1977) cùng nhiều người khác về hành vi vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới. Riêng Nguyễn Thị Thu Thủy (SN 1983) đang mang thai nên được tại ngoại.

Công an TP.HCM đã khởi tố 13 người với 2 tội danh. Theo kết quả điều tra, Công an xác định Mai Trà My cùng nhiều người khác là mắt xích trong đường dây tội phạm hoạt động có tổ chức, xuyên quốc gia.

Thủ đoạn của nhóm này là xâm nhập vào email của các công ty đang trao đổi về giao dịch, hợp đồng kinh tế; tạo email giả có tên gần tương tự (chỉ khác một ký tự) với email công ty đối tác của bị hại để liên lạc, nêu lý do khách quan để thay đổi tài khoản giao dịch. Song song đó, các đối tượng ở nước ngoài chỉ đạo các đối tượng ở Việt Nam thành lập nhiều công ty “ma” có tên giống với tên công ty đối tác để mở tài khoản ngoại tệ USD, tài khoản VNĐ; sau đó cung cấp số tài khoản của công ty “ma” để bị hại lầm tưởng mà chuyển tiền.

Khi nhận được tiền vào tài khoản ngoại tệ USD, các đối tượng đứng tên pháp nhân công ty nhanh chóng làm thủ tục đổi sang tiền VNĐ rồi chuyển vào tài khoản VNĐ, sau đó chuyển khoản vào tài khoản của các cá nhân khác tại Việt Nam.

Các đối tượng rút tiền mặt ra đem đến cơ sở Yến Sào Kingfood trên đường Lê Đại Hành, quận 11 do Thủy, Nhân làm chủ và tiệm vàng Đức Long trên đường Phạm Văn Hai, quận Tân Bình do Đại, Ngân làm chủ và điều hành, để thực hiện dịch vụ chuyển trái phép thành USD qua Campuchia.

>>> Tham khảo ngay: TRÁCH NHIỆM CỦA DOANH NGHIỆP KHI NGƯỜI LAO ĐỘNG BỊ TAI NẠN LAO ĐỘNG

Nhóm này đã trực tiếp hoặc thuê người thành lập hơn 250 công ty “ma” nhằm mở tài khoản công ty phục vụ hoạt động phạm tội. Các đối tượng thừa nhận đã mở hơn 700 tài khoản cá nhân phục vụ hoạt động này. Công an TP.HCM đã triển khai xác minh hơn 100 tài khoản liên quan, khám xét 12 địa điểm và tạm giữ nhiều đồ vật, tài liệu liên quan.

Khi khám xét nhà vợ chồng Nguyễn Thị Thanh Thúy – Eneh Davidson Caleb, Công an đã tạm giữ 234 con dấu của các công ty “ma”. Khám xét tại cơ sở yến sào và tiệm vàng Đức Long, công an tạm giữ hơn 9 tỷ đồng và 1.5 triệu USD cùng nhiều ngoại tệ.

Tài liệu điều tra ban đầu thể hiện tổng giao dịch hoạt động vi phạm pháp luật của tiệm vàng Đ.L. là khoảng 13.000 tỷ đồng.